Uzay ve uydu sektörlerinde faaliyet gösteren girişimler, Crunchbase verilerine göre 2026'nın başından bu yana dünya genelinde 20,3 milyar dolar finansman topladı. Bu tutar, yılın bitmesine dört ay kalmasına rağmen önceki en yüksek yıllık toplamı açık ara geride bıraktı. Bu rakam, tohum aşamasından büyüme aşamasına kadar gerçekleştirilen finansman turlarını kapsıyor.
Bu sıçrama, SpaceX'in halka arzını gerçekleştirdiği bir yılda yaşandı; söz konusu halka arz, metinde girişim şirketleri tarihindeki en büyük halka arz olarak nitelendiriliyor. Ancak finansman dalgası yalnızca bu olaya dayanmıyor. Yatırımcı Space Capital'ın üç aylık analizine göre uzay ekonomisi yeni bir aşamaya giriyor ve sermaye, yakın zamanda yavaşladığına dair belirgin bir işaret olmaksızın, daha önce görülmemiş ölçekte bu alana akıyor.
En büyük pay ABD'nin
Bu eğilim küresel ölçekte görülüyor; finansmanların ezici çoğunluğu ABD, Çin ve Avrupa'da toplanıyor. ABD'li girişimler yaklaşık 12,7 milyar dolar aldı; bu, küresel uzay teknolojileri finansmanının %60'ından fazlasına karşılık geliyor. %20'nin biraz üzerindeki pay Çin merkezli şirketlere giderken Avrupa yaklaşık %10 pay aldı.
Bu dağılım, finansmanın tüm şirketlere eşit aktığı anlamına gelmiyor. Sermaye yoğun sektörlerde genellikle olduğu gibi, en büyük turlar ileri aşamalarda yoğunlaşıyor. Bu aşamadaki şirketler ya operasyonel bir geçmişe ya da geniş ticari ölçeğe ulaşmadan önce büyük yatırımlar gerektiren teknolojilere sahip oluyor.
Büyük turlar sermayenin nerede yoğunlaştığını gösteriyor
Mayıs ayında Series H turunda 5 milyar dolar toplamasının ardından en büyük yatırım alıcıları listesinin başında Anduril Industries yer aldı. Metin, Anduril'in saf bir uzay şirketi olmadığını, savunma teknolojilerinde çeşitlendirilmiş bir şirket olduğunu, ancak uzay ve uyduları odak alanları arasında bulundurduğunu belirtiyor.
Şanghay merkezli ve SpaceSail adıyla da bilinen Yuanxin Satellite, Starlink ile rekabet etmek amacıyla alçak Dünya yörüngesinde bir uydu takımyıldızı geliştirmek için ağustos ayında 1 milyar dolar topladı. Kaliforniya'nın Torrance kentinde bulunan ve büyük, yüksek kapasiteli uydular geliştirme konusunda uzmanlaşan K2 Space ise temmuz ayında Series D turunda 500 milyon dolar aldı.
Crunchbase, yıl içinde uzay teknolojilerindeki finansman turlarının en büyük dokuz alıcısının listesini hazırladı, ancak metinde mevcut rakamlar yukarıdaki üç önemli tur üzerinde yoğunlaşıyor.
Halka arzlar ve satın almalar büyüme için başka bir yol oluşturuyor
Yatırımcıların faaliyetleri yalnızca sermaye aktarmakla sınırlı değil; halka arzlar ve satın almalar yoluyla getiri arayışını da kapsıyor. SpaceX, haziran ayındaki halka arzında yaklaşık 1,8 trilyon dolarlık başlangıç değerlemesi belirledi ve 80 milyar dolardan fazla topladı. Metne göre şirketin hisseleri daha sonra dalgalandı, ancak son dönemde halka arz fiyatının yakınında seyrediyordu. SpaceX; roket geliştirme, fırlatma hizmetleri, Starlink'in işletilmesi ve yapay zekâ altyapısının geliştirilmesini bir araya getiriyor.
Özel sermaye yatırımcıları tarafından desteklenen, uzay ve savunma teknolojilerinde faaliyet gösteren özel şirket York Space Systems, ocak ayında 4 milyar doları aşan bir değerlemeyle halka arz edildi. Ancak hisseleri daha sonra sert biçimde geriledi. Bu durum, yalnızca uzaya odaklanmanın yüksek bir değerlemeyi korumayı garanti etmediğine dair önemli bir gösterge sunuyor.
Bir uydu takımyıldızını işleten ve hükümet ile askeri müşterilere sinyal istihbaratı hizmetleri satan HawkEye 360 da mayıs ayında halka arz edildi; ancak hisseleri ilk gün kapanış seviyesinin altına geriledi.
Satın almalar piyasasında York Space Systems, uydu iletişim cihazlarında uzmanlaşan All.Space'i 355 milyon dolar karşılığında satın alacağını açıkladı. Şirket ayrıca yıl içinde uydu itki sistemleri geliştiren Orbion Space Technology'yi ve uzay güneş enerjisi alanında faaliyet gösteren Solestial'i bedeli açıklanmayan tutarlar karşılığında satın aldı.
Voyager Technologies ise haziran ayında iniş araçları ve Ay gezgin araçları geliştiren Astrobotic Technology'yi 300 milyon dolar karşılığında satın aldı.
Bu haber neden önemli?
Verilerin ortaya koyduğu asıl dönüşüm, uydulardan ve iletişimden itki sistemlerine ve iniş araçlarına kadar uzay altyapısı inşa eden şirketler için mevcut sermaye tabanının genişlemesi. Özel finansman, halka arzlar ve satın almaların bir arada bulunması da şirketlere büyüme veya çıkış için birden fazla yol açıyor.
Ancak rakamlar sektörün daha az riskli hâle geldiğini kanıtlamıyor. Finansman sınırlı sayıdaki büyük turda yoğunlaşıyor ve halka açık piyasalara giren bazı şirketlerin hisseleri geriledi. SpaceX bile roket arızaları ve diğer kamuoyuna yansıyan hayal kırıklıklarıyla karşılaştı. Bu nedenle açık soru, önümüzdeki çeyreklerde potansiyel getirilerin operasyonel ve piyasa risklerini telafi etmeyi sürdürüp sürdüremeyeceği.