JetBrains, Windows üzerinde Rider ve ReSharper kullanıcılarının bildirdiği yavaş başlatmanın tamamen araçların mimarisinden kaynaklanmadığını, büyük ölçüde Microsoft Defender’ın bu araçlar çalıştırıldığında gerçekleştirdiği taramalarla ilişkili olduğunu açıkladı. Şirketin sonuçlarına göre Defender, ReSharper Visual Studio dışında ayrı bir işlem olarak çalıştığında ilk başlatmaya onlarca saniye ekliyordu; diğer araçların taramaları ise bir saniyeden kısa sürede tamamlanıyordu.
Bu sonuç, ReSharper’ın işlem dışı (Out-of-Process veya OOP) çalışma mimarisini benimsemesinin ardından ortaya çıktı. JetBrains bu mimariyi, ReSharper’ın Visual Studio’nun yanıt verebilirliği üzerindeki etkisini azaltmak için geliştirdi. Şirket, OOP modunu önceki yıl kullanıma açtı ve bu mod ReSharper 2026.2.1’de varsayılan olarak etkinleştirildi. İç ölçümler genel performansta iyileşme gösterirken kullanıcı raporları başlatma sırasında yavaşlamaya işaret etmeye başladı; bunun üzerine JetBrains daha ayrıntılı bir analiz gerçekleştirdi.
Gecikme nerede ortaya çıktı?
JetBrains, ETW veya Event Tracing for Windows üzerinden Microsoft Defender’a ait izleme günlüklerine ve işlemci süresinin doğrudan ölçümlerine odaklandı. Şirket, Microsoft-Antimalware-Engine sağlayıcısına ait olayları, özellikle de her tarama işleminin başlangıcını ve bitişini kaydeden StreamScanRequestTask olaylarını kullandı.
Veriler, yazmaya karşı korunan yollarda bulunan dosyaların, Defender’ın başlatma sırasında bunları daha hafif bir şekilde ele almasını sağlayan güven kurallarından yararlandığını gösterdi. Ancak ReSharper ayrı bir işlem olarak çalışmaya başladığında, kullanıcı kurulum klasöründen yüklenen DLL kitaplıkları da dâhil olmak üzere tam bir taramaya tabi tutuldu. Bunun sonucunda tarama süresi yaklaşık birkaç saniyeden bazı durumlarda onlarca saniyeye çıktı.
JetBrains onlarca geliştirme aracını analiz etti ve aralarında büyük farklılıklar bulunduğunu tespit etti. JetBrains ortamları ile diğer editör sınıfı araçlarda soğuk tarama süresi yaklaşık 10 ila 40 saniye arasında değişirken, aynı testte Microsoft ortamları ve diğer düzenleme araçlarında bu süre bir saniyenin altında kaldı. Komut satırına dayalı araçlar ise yaklaşık iki saniyeden kısa sürede tamamlandı; şirket bunu yürütülebilir dosyaların küçük olmasına ve sınırlı sayıda DLL kitaplığına bağladı.
Test ve Microsoft ile iş birliği
Ölçümler, 16 çekirdekli Intel Core Ultra 9 285H işlemciye ve 64 gigabayt DDR5 belleğe sahip Dell Pro Max 16 (MA16250) bilgisayarda, Windows 11 Pro ile gerçekleştirildi. Araçlar, sekiz vCPU ve 8 gigabayt sabit bellek tahsis edilmiş bir Hyper-V sanal makinesinde çalıştırıldı. JetBrains her aracı on kez ölçtü; soğuk başlatmayı taklit etmek ve dosya ile bellek önbelleklemesinin etkisini azaltmak için her denemeden önce sanal makine yeniden başlatıldı.
JetBrains, mevcut belgeleri inceledikten sonra bile başlangıçta tüm tarama kurallarını açıklayamadı ve bu nedenle Microsoft ekibiyle iletişime geçti. İş birliği, Defender’ın daha fazla iş gerçekleştirmesine neden olan etkenlerin belirlenmesine ve Rider’ın neden IntelliJ IDEA ile ReSharper’ın toplamından daha yoğun bir taramaya tabi tutulduğunun açıklanmasına yardımcı oldu.
Microsoft, Rider ve ReSharper OOP’nin yazmaya karşı korunan bir klasöre kurulması durumuna yönelik olarak Defender’ın 1.449.454.0 sürümünde değişiklikler yayımladı. Ancak JetBrains Toolbox varsayılan olarak %LOCALAPPDATA%\Programs yoluna kuruluyor; bu yol, yükseltilmiş ayrıcalıklar olmadan yazmaya izin verdiği için korunan klasörlerle ilişkili iyileştirmeden yararlanmıyor. JetBrains, Rider’ın Toolbox üzerinden kurulumu ve Microsoft Defender istisnalarıyla başa çıkmanın en iyi yolunu hâlâ değerlendiriyor.
Defender etkisini ölçmek için araç
JetBrains, geliştiricilerin ve yayıncıların aynı incelemeyi gerçekleştirmesine yardımcı olmak amacıyla Defender Performance Tool aracını yayımladı. Araç, uygulama başlatılırken, eklentiler yüklenirken veya bir derleme işlemi yürütülürken tarama etkinliğini gerçek zamanlı olarak izlemeye olanak tanıyor. Ayrıca New-MpPerformanceRecording kullanılarak önceden kaydedilmiş görüntülerin açılmasına ve daha sonra analiz edilmesine, birden fazla görüntüyle çalışırken CSV verilerinin dışa aktarılmasına da izin veriyor.
JetBrains, Microsoft Defender’a yerel istisnalar eklenmesinin yönetilen ortamlarda sistem yöneticileri tarafından engellenebileceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle bu adımı her zaman kullanılabilir bir çözüm olarak sunmuyor; yavaşlığın nedenini anlamanın veya kurumsal güvenlik politikalarının otomatik bir alternatifi olarak ele alınmaması gerekiyor.
Geliştiriciler açısından pratikte ne değişiyor?
Bu durum, geliştirme ortamının performansını ölçmenin yalnızca uygulamanın yürütülme süresiyle veya aracın kendi içindeki bellek tüketimiyle sınırlı olmadığını gösteriyor. Gecikme, programla paralel çalışan bir güvenlik katmanında ortaya çıkabilir ve etkisi kurulum yöntemine, dosyaların konumuna ve başlatma sırasında yüklenen kitaplıkların sayısına göre değişebilir.
JetBrains, Microsoft Defender tanımlarının güncel tutulmasını, Defender performans incelemeleri için PowerShell modülünün kullanılmasını ve açıklanamayan bir yavaşlama fark edildiğinde yeni ölçüm aracının denenmesini öneriyor. Şirket ayrıca programların yazmaya karşı korunan klasörlere kurulmasını, gerektiğinde istisna ayarlamak için Add-MpPreference komutunun kullanılmasını ve depolar ile paket önbelleğini saklamak için Dev Drive oluşturulmasını belirtiyor.
Editoryal değerlendirme: En önemli değişiklik yalnızca Rider veya ReSharper’daki dahili bir iyileştirme değil; geliştirme aracının tasarımı ile güvenlik tarama mekanizması arasındaki belirsiz etkileşimin ortaya çıkarılmasıdır. Bununla birlikte sonuçlar belirli bir test ortamı, sanal makine ve sınırlı sayıdaki ölçümle bağlantılıdır; bu nedenle tüm Windows kullanıcılarının aynı farkla karşılaşacağını kanıtlamaz. İçeriğin pratik değeri, koruma ayarlarını değiştirmeden önce nedeni doğrulamak için bir yöntem ve araç sunmasında yatıyor; JetBrains Toolbox kurulumuna yönelik destek konusu ve sistem yöneticilerinin getirdiği kısıtlamalar ise hâlâ açık durumda.