Rusya’daki başlıca veri merkezlerine düzenlenen İHA saldırıları, Yandex’in dijital hizmetlerinden e-ticaret sitelerine, emlak platformlarına ve ödeme sistemlerine kadar uzanan kesintilere yol açtı. Gelişme, bulut altyapısının ve veri merkezlerinin korunmasını Rus hükümetinin gündemine taşıdı.
Yandex, Ryazan bölgesindeki Sasovo merkezinin 8 Ekim’de ağır hasar gördüğünü ve hizmet dışı kaldığını, ardından 9 Ekim’de Kaluga’daki merkezinin altyapısının bir bölümünün zarar gördüğünü doğruladı. 11 Ekim’de düzenlenen başka bir saldırı, şirketin Vladimir bölgesindeki merkezini devre dışı bıraktı. Şirket, etkilenen merkezlerin yeniden faaliyete geçmesi için nihai bir takvim açıklamadı; ancak çalışanlarından hiçbirinin yaralanmadığını belirtti.
Buluta bağımlı şirketlere yayılan kesintiler
Etkilenen hizmetler arasında Yandex Go, Yandex Pay, Yandex Mail ve Yandex Disk’in yanı sıra sesli asistan Alisa’nın bazı işlevleri ve akıllı ev sistemleri de yer aldı. Yandex’in bulut altyapısını kullanan şirketlerin bazı siteleri ve uygulamaları da erişim sorunları veya işletim kapasitesinde düşüş yaşadı.
Emlak platformu Cian, 14 Ekim’de sitesinin ve uygulamasının sınırlı kapasiteyle çalıştığını açıkladı. M.Video ise sitesinin ve uygulamasının bulut hizmetleri sağlayıcısındaki sorunlar nedeniyle kesintiye uğradığını, ancak ertesi gün yeniden çalışmaya başladığını bildirdi. İnternet sağlayıcısı Dom.ru’nun bazı hizmetlerinde de kesintiler görüldü. Rusya dışındaki kullanıcılar, özellikle Kazakistan ve Kırgızistan’dakiler, bazı Yandex uygulamalarına erişimde sorun yaşadıklarını bildirdi.
Bulut bilişim ve yapay zekâ üzerindeki doğrudan etki
Etkilenen merkezlerin önemi yalnızca uygulamaları barındırmalarından kaynaklanmıyor. Bu merkezlerde Yandex’in bulut hizmetlerini işletmek, yapay zekâ modellerini eğitmek ve çalıştırmak için kullandığı bilişim altyapısı bulunuyor. Sasovo merkezinde «Çervonenkis» ve «Lyapunov» süper bilgisayarları, Vladimir merkezinde ise Rusya’nın en güçlü süper bilgisayarları arasında gösterilen «Galuşkin» bilgisayarı yer alıyor.
Yandex, müşterilerin verilerini ve uygulamalarını taşımalarına yardımcı olmak amacıyla hizmetleri alternatif veri merkezlerinde yeniden başlatmak için Selectel, VK Cloud ve K2 Cloud ile iş birliğine başladı. Şirket ayrıca Yandex Pay’in, akıllı ev hizmetlerinin ve Alisa’nın bazı bölümlerini kademeli olarak yeniden devreye aldı. Ancak bazı cihazların durum bilgilerinin güncellenmesinde gecikme yaşanabileceği ve Yandex Direct ile Yandex Business hesaplarına erişimde kısıtlamaların sürdüğü uyarısında bulundu.
Sber’in veri merkezi de saldırıya uğradı
Sber Yönetim Kurulu Birinci Başkan Yardımcısı Aleksandr Vedyakhin, 14 Ekim’de bankanın Saratov bölgesindeki Balakovo kentinde bulunan merkezinin İHA saldırısına maruz kaldığını doğruladı. Tüm banka sistemleri ve hizmetlerinin normal şekilde çalıştığını, çalışanlar arasında yaralanan olmadığını söyledi. Banka hasarın boyutunu açıklamadı. Saratov Valisi Roman Busargin ise Balakovo’ya yönelik saldırıda evlerin zarar gördüğünü ve bir kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi.
Bu haber neden önemli?
Olaylar, çok sayıda şirketin tek bir bulut sağlayıcısına veya sınırlı sayıdaki işletim merkezine bağımlı olması durumunda, tek bir veri merkezindeki maddi hasarın hızla birden fazla sektöre yayılan bir kesintiye dönüşebileceğini gösteriyor. Bazı hizmetlerin geri dönmesi ve diğerlerinin kesintiyi sürdürmesi, coğrafi dağılımın ve yedeklemenin önemine işaret ediyor; ancak bu durum, söz konusu önlemlerin eş zamanlı fiziksel saldırılar karşısında tek başına yeterli olduğunu kanıtlamıyor.
Rusya Dijital Kalkınma Bakanı Maksut Şadayev, hükümetin bu tesisleri korumak için Savunma Bakanlığı ile görüştüğünü söyledi. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov ise Yandex’e yönelik saldırıların etkilerinin hükümet düzeyinde ele alındığını belirtti. Mali kayıplar veya kullanıcıların tazmin edilmesi konuları henüz netleşmedi. Bazı tesislerdeki hasarın ayrıntıları da hâlâ açıklanmadı.