Türk Rekabet Kurumu, arama motoruna entegre edilen "Yapay Zeka Özetleri" (AI Overviews) ve "Yapay Zeka Modu" (AI Mode) hizmetlerine ilişkin uygulamaları nedeniyle Google (Alphabet Inc) ve iştiraklerine karşı resmi bir soruşturma açılmasına karar verdi. Bu karar, söz konusu teknolojilerin dijital içerik pazarı üzerindeki olumsuz etkilerine dair endişeleri artıran ön incelemelerin ardından geldi.
Soruşturma neleri inceliyor?
Kurum, soruşturmasında birkaç temel teknik ve ekonomik eksene odaklanıyor, bunlardan öne çıkanlar şunlardır:
- Trafik etkisi: Bu özelliklerin kullanıcıların bilgiye erişim davranışlarını nasıl değiştirdiğini ve haber siteleri ile içerik üreticilerine yönelen ziyaretçi trafiğini azaltıp azaltmadığını incelemek.
- Sözleşme adaleti: Google ile yayıncılar arasındaki sözleşme şartlarını gözden geçirmek ve içeriğin yapay zeka modellerini eğitmek veya çalıştırmak için kullanımı konusunda haksız maddeler içerip içermediğini belirlemek.
- Ayrımcı uygulamalar: Yayıncılara karşı dışlayıcı uygulamaların varlığını doğrulamak ve Google'ın, yayıncıların içeriklerini yapay zeka hizmetleri için lisanslamayı kabul etmelerine bağlı olarak farklı şartlar dayatıp dayatmadığını kontrol etmek.
Rekabeti sağlamak için geçici tedbirler
Soruşturma açılmasının yanı sıra Kurum, "ayrımcı ve istismarcı" uygulamalara dair güçlü şüpheler bulunması nedeniyle Google'a karşı derhal uygulanmak üzere geçici tedbirler alma kararı aldı. Bu tedbirler şirketi şunlara zorunlu kılıyor:
- Haber yayıncıları arasında ayrımcılık yaratılmamasını sağlamak.
- Kullanılan içeriğin gerçek ekonomik değerini yansıtan şartlar sunmak.
- Yayıncıların, içeriklerinin Google'ın diğer hizmetlerindeki sıralamalarından veya indekslenmelerinden bağımsız olarak yapay zeka hizmetleri içinde nasıl kullanılacağını kontrol etmelerini sağlamak.
Bu haber neden önemli?
Bu soruşturma, düzenleyici kurumların üretken yapay zekanın geleneksel arama motorlarına entegrasyonunu ele alma biçiminde önemli bir emsal teşkil ediyor. Meselenin özü, teknik inovasyon ile yayıncıların fikri mülkiyet hakları arasındaki dengede yatmaktadır; içerik üreticileri, yapay zeka modellerinin sunduğu "doğrudan yanıtlar" özelliklerinin, temel gelir kaynakları olan ziyaretlerden mahrum kalmalarına yol açacağından ve bunun dijital gazeteciliğin ve uzmanlaşmış içeriğin sürdürülebilirliğini tehdit edeceğinden endişe ediyor.