INSOL-HIGH, insansı robotların eğitim verilerini toplamak ve yazılım kararlarını hareketle ve gerçek dünyayla etkileşimle ilişkilendiren “fiziksel yapay zekâ” uygulamaları geliştirmek amacıyla, 26 Ağustos 2026'da Japonya'daki J-HRTI tesisini işletmeye başladı. J-HRTI, Japan Humanoid Robot Training & Implementation ifadesinin kısaltmasıdır.
Tesis, J-HRTI girişimi kapsamındaki ilk proje ve yaklaşık 1400 metrekarelik bir alana sahip. En fazla 40 insansı robot barındırabiliyor; fiilî işletme ise 35 robotla başladı. Habere göre tesis, robotların insan operatörler tarafından çalıştırılması yoluyla veri toplayacak ve bu verileri yapay zekâ modellerinin eğitiminde kullanılabilecek bir veri seti oluşturmak için değerlendirecek.
Eğitim verileri nasıl toplanıyor?
Tesis üç ana bölüme ayrılıyor. İlk bölüm insansı robotların eğitilmesine ve hareket verilerinin toplanmasına, ikinci bölüm toplanan verilerin etiketleme ve açıklama işlemleriyle kullanılabilir eğitim verilerine dönüştürülmesine, üçüncü bölüm ise modellerin öğrendiklerini test etmeye ve görevleri pratik çalışmaya yakın koşullarda yerine getirebildiklerini doğrulamaya ayrılmış durumda.
Gösterilen örneklerde AgiBot G1 ve AgiBot G2 robotları kullanılıyor; operatörler farklı hareket ve görevleri gerçekleştirmek için sanal gerçeklik gözlükleri takıyor. Senaryolar arasında kapların taşınması, elle nesnelerin alınması veya taşınması ve çeşitli unsurların sınıflandırılması yer alıyor. Ayrıca çalışma alanının çevresine yerleştirilen kameralar aracılığıyla robotun hareketini ve robot ile çevresi arasındaki etkileşimi izlemek için ek veriler toplanıyor.
Süreç yalnızca kusursuz hareketlerin kaydedilmesiyle sınırlı değil; modellerin hatalarla ve beklenmedik koşullarla nasıl başa çıkacağını öğrenmesi için nesnelerin kasten düşürülüp ardından geri alınması gibi durumları da içeriyor. Veriler kaydedildikten sonra hareketin ve bağlamın ayrıntılarını belirlemek üzere incelenip etiketleniyor, ardından öğrenme ve test aşamalarında kullanılabilecek eğitim verilerine dönüştürülüyor.
Pratikte ne değişiyor?
Girişimin önemi, insansı robot eğitimini laboratuvardan fiilî çalışma hatlarına daha yakın ortamlara taşımasında yatıyor. Gereken görevler ve ihtiyaç duyulan veriler, çalışma konumuna ve işin niteliğine göre değişiyor. Bu nedenle INSOL-HIGH, hedeflenen süreçlere göre veri toplamaya başlamayı, ardından eğitim konularını ve kapsamını ihtiyaca göre değiştirmeyi planlıyor.
Bu yaklaşım, çalışabilen bir robot geliştirmenin yalnızca yazılım modeline dayanmadığını; aynı zamanda gerçek ve çeşitli durumlardan elde edilen hareket ve etkileşim verilerine de ihtiyaç duyduğunu gösteriyor. Bağımsız bir test alanının bulunması, önceden programlanmış bir hareketi göstermekle yetinmek yerine, robotun eğitim sonrasındaki performansını veri toplama sırasındaki davranışlarıyla karşılaştırmaya olanak tanıyor.
Sınırlamalar ve açık sorular
Haberde kullanılan yazılım modelleri, beklenen veri setinin boyutu veya bu verilerin diğer kuruluşlara sunulması için öngörülen takvim gibi ayrıntılar açıklanmıyor. Bu nedenle yalnızca yayımlanan bilgilerden hareketle sonuçların farklı fabrikalara veya robotlara ne ölçüde genellenebileceğini kesin olarak söylemek mümkün değil. Ancak 40 robot barındırabilecek bir tesisin işletmeye alınması, hata ve toparlanma verileri de dâhil olmak üzere düzenli veri toplamayı, Japonya'da insansı robot uygulamalarının geliştirilme sürecinin merkezine yerleştiriyor.