OpenAI, 8 Eylül 2026'da yaklaşık 90 yıldır açık kalan Milenyum Problemleri'nden biri olan Navier-Stokes problemine bir çözüm bulduğunu açıkladı. Ancak duyuru matematik camiası içinde nihai bir çözüm olarak kabul edilmedi; zira şirket, araştırmacıların ispatı bağımsız olarak incelemesine olanak sağlayacak ayrıntıları henüz yayımlamadı. Ayrıca duyurunun zamanlaması, sonuca nasıl ulaşıldığına ilişkin sorulara yol açtı.
Sıvıların ve gazların hareketiyle ilgili bir problem
Navier-Stokes denklemleri, su, hava ve kan da dâhil olmak üzere sıvıların ve gazların hareketini tanımlar. Matematiksel zorluk, bu denklemlerin her zaman düzenli çözümleri garanti edip etmediğini veya hareketin matematiksel çözümün çökeceği ölçüde kaotik hâle gelip gelemeyeceğini belirlemeye dayanır.
Clay Matematik Enstitüsü, bu problemi “Milenyum Problemleri” adını verdiği yedi problem arasında seçti ve kabul edilmiş bilimsel ölçütlere göre çözülen her problem için 1 milyon dolarlık ödül koydu. Bu nedenle bir teknoloji şirketinin olası bir ispat duyurması, problemi tek başına kapatmaya yetmez; ispatın erişime açılması ve bağımsız uzmanlar tarafından incelenmesi gerekir.
Dâhilî model ve 10.000 ajan
OpenAI, ispatın, şirketin kısa süre önce yayımladığı GPT-6 Astra modelini yetenek bakımından aşan dâhilî bir yapay zekâ modeli kullanan bir ajan grubu tarafından üretildiğini söyledi. Şirket, yaklaşık 10.000 yapay zekâ ajanını eş zamanlı olarak çalıştırdığını belirtti. Kullanılan modelin eğitimi 28 Ağustos'ta başladı ve şirkete göre model, matematik testleri de dâhil olmak üzere kıyaslama testlerinde benzeri görülmemiş bir performans sergiledi.
Şirket, sonucu matematikte önemli bir atılım olarak nitelemesine rağmen 1 milyon dolarlık para ödülünü talep etmeyeceğini doğruladı.
Zamanlama ve araştırma verileri hakkında tartışma
Tartışma, New York Üniversitesi'nde matematikçi olan Tristan Buckmaster'ın, OpenAI'nin duyurusundan bir gün önce, Anthropic'te araştırmacı olan Levant Albuge ile iş birliği içinde denklemlerle bağlantılı araştırma sonuçlarını açıklamasının ardından büyüdü. Buckmaster, şirketin araştırmacıların kaydettiği ilerlemeden haberdar olduğunu öğrendikten sonra OpenAI ile iletişime geçtiğini söyledi. Ayrıca şirketin, OpenAI'nin Codex'ini ve Anthropic'in Claude'unu kullanarak Albuge ile üzerinde çalıştığı bir araştırma yolunu izleyen bir ispat elde ettiğini belirtti.
Bu durum, OpenAI'nin Codex oturumlarına veya proje verilerine erişip erişemediği konusunda sorulara yol açtı. Habere göre şirket, modelin kullanıcı verilerine erişmediğini söyledi; ancak Buckmaster'a göre, özellikle bu verilerin eğitimde kullanılmış olma ihtimali sorulduğunda net bir yanıt vermedi.
OpenAI ise problemi çözmek için herhangi bir kullanıcının belirli verilerini kullanmadığını reddetti; ancak ürünlerinin kullanımından elde edilen, kaynağı anonimleştirilmiş verilerin modellerini geliştirmeye katkıda bulunmuş olma ihtimalini dışlayamayacağını söyledi. Şirketin teknik kadrosundan Sebastian Bubeck de şirketin, yayımlanmadan önce Buckmaster ve Albuge'nin çalışmalarını görmediğini reddetti ve OpenAI'nin ispatının, kanıtlanmış matematiksel sonuçlar da dâhil olmak üzere, onların çalışmasından büyük ölçüde farklı olduğunu söyledi.
Şimdiye kadar gerçekten ne kanıtlandı?
Duyuru, gelişmiş modellerin hesaplama ve bilinen bilgilerin yeniden ifade edilmesinin ötesine geçen matematiksel akıl yürütme üretme becerisi açısından önemli bir sınama niteliğinde. Ancak iddianın bilimsel değeri, ispatın yayımlanmasına, yeniden incelenebilmesine ve araştırmacıların bunun Milenyum Problemi'nin koşullarını karşıladığı konusunda uzlaşmasına bağlı olacak. Bu gerçekleşene kadar OpenAI'nin duyurduğu şeyi, şirketin ulaştığını iddia ettiği bir ispat olarak nitelemek; Navier-Stokes probleminin kesin olarak kanıtlanmış nihai çözümü olarak nitelemekten daha doğru.