Türk şirketi HAVELSAN, yapay zekâ destekli muharebe komuta sistemi ADVENT MÜREN’i entegre ederek milli denizaltı projesi MİLDEN’e yapay zekâ yetenekleri kazandırmak için çalışıyor. Şirketin Genel Müdürü Mehmet Akif Nacar, çalışmaların denizaltıdan geçen verilerin analiz edilmesini ve çevre, istihbarat ile destek sistemlerinden elde edilen verilerin operasyonel kararlar üzerindeki etkisinin değerlendirilmesini hedeflediğini söyledi.
Açıklamalar, Türkiye Millî Savunma Bakanlığı ve T3 Vakfı’nın ana organizasyonuyla, Anadolu Ajansı’nın etkinliğin küresel medya ortağı olarak katılımıyla Gölcük Tersane Komutanlığı’nda düzenlenen TEKNOFEST Mavi Vatan etkinliği sırasında yapıldı.
Sensör analizinden sistem yönetimine
Nacar’a göre önerilen entegrasyon, sensörlerden silahlara uzanan hattın yönetimiyle sınırlı kalmayacak; yardımcı sistemler, çevre ve istihbarat verilerinin operasyonlar üzerindeki etkisinin değerlendirilmesinde kullanılmasını da kapsayacak. HAVELSAN ayrıca, sahadaki deneyimine ve bu alandaki uzmanlığına dayanarak MİLDEN için geliştirilecek milli silah ve sensörlerin muharebe sistemi entegrasyonunda rol üstlenmeyi bekliyor.
Su altında otonom navigasyon, denizaltıda yerli olarak geliştirilmesi gereken sistemler arasında yer alıyor. Bu nedenle HAVELSAN, dümen kontrol sistemi için araştırma ve geliştirme çalışmalarına başladı. Şirket ayrıca, hâlihazırda Gölcük Tersanesi’nde kullanılan Preveze Gür sınıfı denizaltılar için dalış simülatörü geliştirme deneyiminden yararlanarak yeni platformda eğitim amacıyla kullanılacak özel bir denizaltı simülatörü için hazırlıklarını sürdürüyor.
Yerli füze ve torpidoların entegrasyonu
Şirket, su altından fırlatılan KAPSÜLLÜ ATMACA seyir füzelerinin fırlatma kontrol sistemini geliştirdiğini ve bu sistemin milli ADVENT muharebe yönetim sistemiyle tamamen entegre olduğunu belirtti. Ayrıca denizaltılarda kullanılan torpidoların fırlatma kontrol sistemlerini geliştirdi; milli AKYA torpidosuna ait kontrol sisteminin ADVENT MÜREN içinde yapay zekâ destekli işlevlerle çalıştırılabilmesini sağladı.
HAVELSAN ayrıca, farklı sistemler arasında veri bağlantısı kuran ve bazı işlevlerinin uzaktan kontrolünü destekleyen denizaltı bilgi dağıtım sistemini de üretiyor. Nacar’ın açıklamalarına göre şirket, bu teknolojiyi MİLDEN kapsamında kullanabilecek konuma geldi.
Pratikte ne değişiyor?
Açıklanan entegrasyon planları uygulanırsa denizaltı, sensör verilerini, silah sistemlerini ve yardımcı sistemleri ayrı yetenekler olarak ele almak yerine tek bir operasyonel yapı içinde birleştirecek. Bu, açıklanan yapay zekâ rolünün veri analizi ve operasyon yönetimine destek sağlamakla sınırlı olduğunu gösteriyor; sistemin özerklik düzeyine ve gerçekleştireceği görevlere ilişkin ayrıntılar ise mevcut açıklamalarda belirtilmiyor.
İnsansız araçlar ve su altı projeleri
Nacar, dalış yapabilen ÇAKA hibrit insansız araç projesinin geliştirme sürecinin son aşamasına ulaştığını ve aracın su üstünde ve altında kullanılmasına hazırlık yapıldığını açıkladı. HAVELSAN ayrıca, kolay temin edilebilen düşük maliyetli sensörlerin kullanılmasına ve platformlara ilave yetenekler kazandıracak algoritmaların geliştirilmesine odaklanan şirket içi araştırma ve geliştirme projesi AVISTA’yı tanıttı.
AVISTA; GNSS sisteminin bulunmadığı ortamlarda hassas konumlandırma geliştirmeyi, deniz tabanının üç boyutlu haritalarını oluşturmayı, gemi gövdelerini incelemeyi ve su altındaki kritik tesisleri korumayı; bunların yanı sıra entegre güvenlik yetenekleri sağlamayı hedefliyor. Bu yetenekler farklı araçlara entegre edilebilir ve ADVENT’e bağlanabilir; bu da su altında ve su üstünde harbin, mayın harbinin ve deniz tabanı faaliyetlerinin yürütülmesini destekleyebilir.