ABD Uzay Kuvvetleri, yörüngeden bilgi toplanması ile bu bilgilerin askeri komutanlara ulaşması arasındaki süreyi kısaltma çabasıyla ticari uydu verileri ve yapay zekâ destekli analiz araçlarını daha fazla kullanmaya çalışıyor. Bu adım, askeri kurumların kullanımına sunulan uydu görüntülerinin, denizcilik takibi verilerinin, sinyallerin, hava durumu bilgilerinin ve açık kaynakların miktarının artmasıyla birlikte atılıyor.
Hava ve Uzay Kuvvetleri Birliğinin 15 Eylül'de düzenlenen yıllık konferansında Uzay Operasyonları Başkanı General Douglas Schiess, Uzay Kuvvetlerinin ABD casus uydularını yöneten National Reconnaissance Office ile yakın çalıştığını söyledi. Açıklamaları, Başkan Donald Trump'ın ABD'nin İran'ı yörüngeden, buna Pickaxe Mountain nükleer tesisinin konumu da dahil olmak üzere, izleyebilme kapasitesine ilişkin sözlerine yanıt olarak geldi.
Verilere sahip olmaktan onları anlamaya
Uzay sektöründeki yetkililere göre avantaj artık yalnızca görüntülere ve verilere erişim sahibi olmakla değil, bunları hızla yorumlayıp diğer kaynaklarla ilişkilendirebilme becerisiyle bağlantılı. Danti'nin CEO'su Jesse Kallman, uzay bilgilerinin hükümet ve ticari kullanıcılar için beş yıl öncesine kıyasla daha erişilebilir hâle geldiğini söyledi.
Kallman'ın açıklamasına göre yapay zekâ araçlarının rolü, doğal dilde bir soru sorulduğunda bilgi arama ve geri getirme işlevinden daha karmaşık görevlere doğru gelişti. Bu görevler arasında bir olayın gelişimini takip etmek, yeni bilgiler bulmak ve ardından bir operatöre veya analiste teslim edilebilecek bir rapor hazırlamak yer alıyor. Bu araçlar uydu görüntülerini, deniz seyrüsefer verilerini, sinyalleri, hava durumu bilgilerini, haber raporlarını ve diğer açık kaynakları bir araya getiriyor.
Pratikte ne değişiyor?
Bu yetenekler, günlük istihbarat brifinglerinin bazı bölümlerinin otomatikleştirilmesine yardımcı olabilir. Analistlerin değişen unsurları karşılaştırmak ve sunumu hazırlamak için gece saatlerini harcaması veya işe erken gelmesi yerine, yazılımlar yeni bilgileri sürekli değerlendirebilir, gelişmelerin güncel bir görünümünü oluşturabilir ve kullanıcıların soru yöneltebileceği bir brifing hazırlayabilir.
Danti, İran'la yaşanan çatışma sırasında Savunma Bakanlığındaki analistleri ve operatörleri desteklediğini söylüyor, ancak bu çalışmanın ayrıntılarını açıklamadı. Kallman ayrıca şirketin kısa süre önce, ABD muharip komuta kademelerindeki daha fazla kullanıcıyı desteklemek amacıyla Uzay Kuvvetleriyle yaptığı sözleşmede 2,1 milyon dolar değerinde bir genişleme aldığını belirtti.
Program ve sınırlamalar
Bu adım, Uzay Kuvvetlerinin muharip komuta kademelerine hızlı biçimde sınıflandırılmamış ticari algılama ve analiz yetenekleri sağlamak için oluşturduğu Tactical Surveillance, Reconnaissance and Tracking programı kapsamında atılıyor. TacSRT olarak bilinen program çerçevesinde Uzay Kuvvetleri ve istihbarat topluluğu, Mayıs 2025'te iş birliği mekanizmalarını resmîleştirdi.
Danti'ye göre yapay zekânın kullanılması analistlerin rolünün ortadan kaldırılması anlamına gelmiyor. Sistem tarafından oluşturulan raporlar, yapay zekâ tarafından üretildikleri açıkça belirtilerek hazırlanıyor; ardından insan analistler bunları inceliyor ve dağıtımdan önce onaylıyor. Askerî operasyonlardaki fiilî performansın ayrıntıları ve sistemin farklı komuta kademelerindeki kullanım kapsamı, metinde mevcut değil. Bu nedenle bu araçların pratik etkisi, şu anda açıklanan rakamlarla ölçülemeyecek kadar geniş olabilir.