NASA’nın Mars’tan kaynak çıkarma planları kapsamında ortaya çıkan bir teknoloji, içecek sektöründeki pratik bir sorunun çözümüne yardımcı oldu: Fermantasyon sonucu oluşan karbondioksitin geri kazanılması ve ürünlerin karbonatlanması ile ambalajlanmasında yeniden kullanılmak üzere arıtılması. Bu gelişme, karbondioksit tedarikindeki kıtlık ve dalgalanmaların şirketlerin yerel geri kazanım çözümlerine olan ilgisini artırdığı bir dönemde yaşandı.
Bu teknolojiye duyulan ihtiyaç, Maine Beer Company’de 2021 yılında, şirketin tedarikçisinin karbondioksit kıtlığıyla karşılaşması üzerine ortaya çıktı. Şirketin sürdürülebilirlik yöneticisi Dave Love, kıtlığın devam etmesinin tanklardaki biranın bozulmasına yol açabileceğini ve şişe ile fıçı dolum işlemlerini ve santrifüjlerin kullanımını aksatabileceğini söyledi.
Mars kaynaklarından bira fabrikalarına
1990’lardan bu yana Pioneer Astronautics, Mars ortamından kaynak üretebilen sistemler geliştirmek üzere NASA’nın Houston’daki Johnson Space Center’ının Small Business Innovation Research programı kapsamında çeşitli sözleşmeler aldı. Fikir, Mars atmosferinden karbondioksiti yakalayıp hidrojenle birleştirerek yaşamı desteklemek için su ve roket yakıtı olarak metan üretmeyi içeriyordu.
Temel ilkeler tamamen yeni olmasa da Pioneer’ın sistemleri kompakt, verimli ve otomatik çalışmalarıyla öne çıktı. Şirketin kurucusu Robert Zubrin daha sonra bileşenlerini Pioneer Energy aracılığıyla yeniden düzenleyerek petrol ve gaz sektörüne yönelik uygulamalar geliştirdi ve karbondioksit yakalama ve arıtma sisteminin bira fabrikalarına uyarlanabileceğini fark etti.
Craft Brewery Recovery System, şirket teknolojiyi lisanslamak üzere sunmadan önce, 2015 yılına gelindiğinde üretim aşamasına geçti. 2016 yılında Amy George, karbon yakalamaya yönelik küçük ölçekli çözümler geliştirmek amacıyla Teksas eyaletinin Austin kentinde Earthly Labs şirketini kurdu ve sistem için münhasır lisans aldı.
Kullanımın içecek sektörünün dışına genişlemesi
Kullanım bira fabrikalarıyla sınırlı kalmadı. Earthly Labs faaliyetlerini şarap imalathaneleri ve damıtımevlerine genişletti, ardından ek pazarlar keşfetti. Yan ürün olarak karbondioksit üreten enerji şirketleri, bu gazı salmak veya ek miktarlar satın almak yerine yakalayıp satabiliyor; bu sektörden birçok şirket de teknolojinin müşterisi oldu.
Teknoloji helyum üretiminde de kullanılıyor. Yeraltındaki helyum rezervleri metan ve karbondioksit de dahil olmak üzere diğer gazlarla karışık halde bulunuyor; bu da gazlardan yararlanılmadan önce ayrıştırma yapılmasını gerektiriyor. Helyum, çip üretimi ve fiber optik kablolar da dahil olmak üzere çeşitli uygulamalarda kullanılıyor.
Pratikte ne değişti?
Bu örnek, uzay teknolojilerinin Dünya’daki endüstriyel uygulamalara aktarılmasının değerini ortaya koyuyor: Mars için tasarlanmış eksiksiz bir sistem bira fabrikasına taşınmadı; bunun yerine kompakt ve otomatik alt sistemler farklı bir ticari soruna uyacak şekilde yeniden düzenlendi. Pratik fayda, karbondioksit tedarikinde dış kaynaklara bağımlılığın azaltılması ve geri kazanılan gazın üretim süreçlerinde kullanılabilmesinden oluşuyor.
2021 yılında Chart Industries Inc. Earthly Labs’i satın aldı. Chart, kriyojenik ekipman mühendisliği konusunda uzmanlaşıyor ve teknolojinin enerji santralleri gibi uygulamalara ölçeklendirilmesine yardımcı oldu. Kaynak, her uygulamanın sağladığı mali tasarrufun miktarını veya emisyon azaltımını belirtmediği gibi sistemlerin verimliliği ya da maliyet geri ödeme süresi hakkında da nicel veri sunmuyor; bu nedenle ekonomik ve çevresel fayda sektöre ve tesisin büyüklüğüne göre değişkenlik gösteriyor.