Meta'nın eski mühendislik yöneticisi Arturo Bejar, şirketin çocukların güvenliği yerine etkileşim ve gelir göstergelerine öncelik verdiğini, şirket platformlarının çocukların ruh sağlığına zarar verdiği iddialarını konu alan California eyaletinin Oakland kentindeki federal ve eyalet mahkemesi duruşması sırasında söyledi. Dava, Yargıç Yvonne Gonzalez Rogers'ın önünde 18 Ağustos 2026'da başladı ve haftalarca sürmesi bekleniyor.
Bejar, Meta'nın çalışanların performansını değerlendirirken ve onları ödüllendirirken faydalı sosyal etkileşimler ve günlük aktif kullanıcı sayısı gibi göstergeleri kullandığını, bunun da kendi ifadesine göre güvenlik önlemleri yerine etkileşim ve kârlılığa odaklanmayı teşvik ettiğini söyledi. Ayrıca kullanıcıları mola vermeleri için hatırlatan bir aracın etkisiz olacak şekilde tasarlandığını, çünkü varsayılan olarak etkinleştirilmediğini ve bildirimlerinin kolayca göz ardı edilebildiğini iddia etti.
Eski çalışan, Meta'nın 13 yaşından küçük milyonlarca kullanıcıyı tespit edebilecek teknolojiye sahip olduğunu, ancak uzun vadeli mali çıkarları nedeniyle «sorma, söyleme» olarak nitelendirdiği bir politika izlediğini ve sorunu kasıtlı olarak görmezden geldiğini ekledi. CEO Mark Zuckerberg'in kararların çoğuna kişisel olarak katıldığını söyleyen Bejar, şirket içinde herhangi bir konunun öncelik haline getirilmesinin aylar içinde geniş kapsamlı değişikliklere yol açabileceğini belirtti.
Mahkemede karşılıklı suçlamalar
Davacılar Meta'yı kullanıcıları platformlara bağlı tutmayı ve verilerini toplamayı amaçlayan bir iş modeli oluşturmakla suçluyor; ayrıca şirketin Facebook ve Instagram'ın çocuklar üzerindeki risklerini gizlediğini ve ruh sağlığıyla ilgili iç araştırmalarına müdahale ettiğini iddia ediyor. Bejar, önceki ifadelerinde Meta'nın platformlarının gençler üzerindeki olası zararlarının farkında olduğunu ve güvenlik konularına ancak daha sonraki bir aşamada öncelik verildiğini söylemişti. Ayrıca şirketin kamuya açık raporlarının zararların kullanıcılar arasındaki yaygınlığını küçümsediğini belirtmişti.
Meta, çocukları kâr elde etmek amacıyla Facebook ve Instagram'a kasıtlı olarak bağımlı hale getirmeye çalıştığını reddediyor. Şirketin avukatı Paul Schmidt, Meta'nın sosyal medyanın zararlarıyla ilgili bilgileri paylaşma konusunda bir sicile sahip olduğunu ve içerik politikaları ile asgari yaş sınırlarının uygulanmasının karmaşık bir süreç olduğunu söyledi. Ayrıca Meta çalışanlarının platformların kullanıcıların refahı üzerindeki etkisini iyileştirmek için çalıştığını belirtti.
Pratikte ne değişebilir?
Davada 29 eyalet yer alıyor. California, Colorado, Kentucky ve New Jersey kendi eyaletlerinin yasalarına dayanırken diğer eyaletler federal yasaya dayanıyor. Diğer 25 eyalete ilişkin «tasarım ve bağımlılık» suçlamaları daha sonra ayrı oturumlarda ele alınacak. Mahkemenin Mark Zuckerberg ve Instagram Başkanı Adam Mosseri'nin yanı sıra mevcut ve eski çalışanları ve psikoloji uzmanlarını dinlemesi bekleniyor.
Jürinin rolü danışma niteliğinde olacak; Meta'nın sorumluluğu ile uygulanacak herhangi bir ceza veya tedbir konusunda nihai kararı Yargıç Rogers verecek. Karar, diğer eyaletlerde açılan benzer davaları etkileyebileceği gibi Facebook ve Instagram'ın çalışma biçiminde değişikliklere de yol açabilir. Meta, davayı kaybetmesinin 1,4 trilyon dolara varan para cezalarına maruz kalmasına neden olabileceğini söylüyor; bu miktar şirketin piyasa değerine yakın ve hukuk tarihinde emsalsiz olarak nitelendiriliyor.