ABD merkezli Aerospace Corp., aralık ayında bir Rocket Lab Electron roketiyle dört uydusunun fırlatılmasının ardından, düz DiskSat uydularının alçak Dünya yörüngesinde çalışabilirliğini test etmeyi sürdürüyor. Uydular, şirketin görev için özel olarak tasarladığı bir dağıtıcıdan 550 kilometre irtifada konuşlandırıldı. Mühendisler şu anda Enpulsion şirketinin Nano Field Emission Electric Propulsion elektrikli itki sistemlerini çalıştırmaya uğraşıyor.
DiskSat uydularının her biri yaklaşık 17 kilogram ağırlığında. Uydular, 1 metre çapında ve 2,5 santimetre kalınlığında bir disk biçiminde tasarlandı. Atmosferik sürükleme nedeniyle uydular mevcut yörüngelerinden yavaşça alçalıyor; ancak bir sonraki hedef, itkiyi kullanarak onları alçaltmak ve çok alçak Dünya yörüngesinde, yani 300 kilometrenin altındaki bir irtifada tutmak.
Tasarım, sistemlerin yeniden yapılandırılmasını gerektiriyor
DiskSat, geleneksel küçük uydulardan köklü biçimde farklı. Yapısı, alüminyum petek çekirdeğe yapıştırılmış karbon fiber kompozit levhalardan üretildi. Bu alışılmadık şekil, Aerospace mühendislerini güç yönetimi, haberleşme, yönelim kontrolü ve termal kontrol sistemlerini yeniden tasarlamaya veya değiştirmeye zorladı.
Gösterim görevinin baş mühendisi Darren Rowen, DiskSat’in 2000’lerin başında CubeSat’lerin ortaya çıkışından bu yana kaplar içinde paketlenen uydulardaki en büyük ilerlemeyi temsil ettiğini söyledi. Ancak yörüngedeki ilk aşama, görev bileşenlerinin çoğunun yeni olduğunu ortaya koydu. Bunlar arasında platform, dağıtıcı, S-bandı radyosu ve yer istasyonları ağı da bulunuyordu. Bu durum, operasyon ekibi için dik bir öğrenme eğrisi oluşturdu.
Termal sorunlar ve hasar gören bataryalar
Termal kontrol, başlıca zorluklardan biriydi; çünkü iticiler, yükler, yıldız izleme sensörleri ve diğer bileşenler uyduların dış yüzeylerine monte edilmişti. Mühendisler, bu bileşenlerin aşırı yüksek veya aşırı düşük sıcaklıklara maruz kalmasını önleyecek çözümler geliştirmek zorunda kaldı. Ekip ayrıca yörüngeye ulaştıktan sonra yıldız izleme sensörlerini etkileyen bir ışık sızıntısı tespit etti ve görev işletim prosedürlerini değiştirerek sorunu giderdi.
En fazla etki yaratan sorun ise hatalı tasarım nedeniyle eşit olmayan miktarda güç çeken batarya ısıtıcılarıyla bağlantılıydı. Mühendisler arızayı yazılım yoluyla hafifletmeyi başardı; ancak görev ekibinin 2026 Küçük Uydular Konferansı’nda sunduğu makaleye göre değişiklik, DiskSat C’nin iki bataryası ile DiskSat A’nın bir bataryası kalıcı olarak devre dışı kaldıktan sonra tamamen yüklenip uygulanabildi.
Bu, teknoloji açısından ne anlama geliyor?
Deneme, bir uydunun küçültülmesinin ve biçiminin değiştirilmesinin yalnızca bileşenlerin yeniden düzenlenmesinden ibaret olmadığını; güç, haberleşme, termal sistemler ile konuşlandırma ve işletim mekanizmalarının yeniden mühendislikten geçirilmesini gerektirdiğini gösteriyor. 300 kilometrenin altındaki bir yörüngede çalışmak, bu tasarımı test etmek için pratik bir hedef sağlıyor; ancak sistemleri atmosferik sürüklemeye karşı daha hassas bir çalışma ortamıyla da karşı karşıya bırakıyor. Bu durum, yörüngeyi alçaltmak ve korumak için kullanılan itkinin önemini açıklıyor.
Üç bataryanın kaybedilmesine rağmen Aerospace, görevin hâlâ tüm hedeflerine ulaşma yolunda ilerlediğini söyledi. Kaynak, iticilerin nihai performansı veya çok alçak yörüngeye ulaşmak için gereken süre hakkında ayrıntı vermiyor. Bu nedenle söz konusu noktalar, testler tamamlanana kadar belirsizliğini koruyor.
Teknolojinin pazara aktarılması
Görev, Aerospace bünyesinde kavramın kanıtlanmasıyla sınırlı değil. Neumann Space, Orbotic Systems ve Satlyt şirketleri DiskSat teknolojisi için ticari lisans anlaşmaları imzaladı; ek şirketler de teknolojiye ilgi gösterdi. Gösterim görevinin baş araştırmacısı Catherine Venturini, projenin başarısının, diğer şirketlerin kendi DiskSat uydularını geliştirmesine olanak tanıyacak bir sanayi tabanı oluşturma becerisiyle de ölçüldüğünü düşünüyor.