İsveç, Spotify ve Klarna'nın bilinen merkezi olmanın ötesine geçerek Avrupa teknoloji sektöründe geniş ilgi gören yeni bir startup kuşağı üretmeye başladı. Bu dalgada yasal yapay zekâ alanında uzmanlaşan Legora, metinsel açıklamalara dayalı programlama araçları geliştiren Lovable, ayrıca Neko Health ve otonom yük taşımacılığı şirketi Einride gibi şirketler yer alıyor.
Cherry Ventures'ın genel ortağı Sophia Bendz, Equity podcast'ine katılımı sırasında bu dönüşüme ilişkin değerlendirmelerini paylaştı. Onun yorumuna göre İsveç'te girişimcilik artık bankacılık ve danışmanlık kariyerlerinden daha tali veya daha az cazip bir meslek seçeneği değil; aksine teknoloji çalışanlarının giderek büyüyen bir kesimi için ürün geliştirme, bağımsızlık ve servet elde etme potansiyelini bir araya getiren bir yol haline geldi.
2021 dalgasının ardından finansman toparlanıyor
Dealroom verilerine göre İsveç'teki startup ekosistemi bu yıl 2,8 milyar dolar topladı ve bu rakamın en az 5 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bu hız, ekosistemin geçen yıl topladığı 3,2 milyar doları aşsa da finansmanın 8,5 milyar dolara ulaştığı 2021 zirvesinin hâlâ oldukça altında.
Bu rakamlar, tek başına piyasada kalıcı bir dönüşüm olduğunu kanıtlamaktan çok risk sermayesi döngüsünü yansıtıyor. 2021'de finansmanda olağanüstü bir bolluk yaşanmış, ardından piyasa sakinleşmişti; Dealroom'un güncel verileri ise faaliyetin kademeli olarak geri döndüğüne işaret ediyor. Bu nedenle İsveç dalgasının önemi yalnızca finansman hacmiyle değil, önceki yatırım dalgası geriledikten sonra da ekosistemin yeni şirketler üretme kapasitesiyle bağlantılı.
Birinci nesil ne katıyor?
Bendz'e göre yeni şirketler, kaynaklarını, deneyimlerini ve rehberliklerini bir sonraki kuşağa aktaran birinci nesil İsveçli girişimcilerden yararlanıyor. Bu etki, bazı kurucuların veya eski çalışanların kendilerini üne kavuşturan şirketlerde çalışmakla yetinmeyip yeni şirketler kurmaya geçmesinde görülüyor.
Spotify'ın kurucusu Daniel Ek, kuşaklar arasındaki bu sürekliliğe bir örnek sunuyor; Ek ayrıca Neko Health'i de kurdu. Bendz ayrıca Lovable ve Legora'da çalışmış çalışanların, hızlı büyüyen teknoloji ortamlarında edindikleri deneyimden yararlanarak kendi şirketlerini kurmaya belirgin biçimde eğilim gösterdiklerini söyledi.
Artan Amerikan ilgisi
Bu faaliyet artık İsveç dışındaki yatırımcıların da dikkatinden kaçmıyor. Bendz, Amerikalı yatırımcıların kurucularla görüşmek ve yatırım teklifleri sunmak üzere ülkeye giderek daha fazla geldiğini belirtti. Ona göre bu, yalnızca Spotify veya Klarna'nın şöhretinin sonucu değil, inşa etme ve büyüme kapasitesine sahip çok sayıda şirket bulunduğunun kanıtı.
Editoryal değerlendirme: Gerçekte değişen şey, İsveç'in tekil başarı hikâyelerine dayanan bir modelden; birikmiş deneyimlerle, çalışanların şirketler arasındaki hareketliliğiyle ve yeni şirketlerin yeniden kurulmasıyla beslenen bir ekosisteme geçmesi. Ancak yazı, finansmanın şirketler veya sektörler arasındaki dağılımına ilişkin ayrıntılar sunmuyor ve İsveç'teki tüm startup'ların bu ivmeden eşit ölçüde yararlandığını kanıtlamıyor. Ayrıca 5 milyar dolara ulaşma beklentisi bir tahmin olmayı sürdürüyor; 2021 zirvesiyle yapılan karşılaştırma ise finansmandaki büyümenin otomatik olarak sürdürülebilir büyümeye eşit olmadığını hatırlatıyor.