Electronic Frontier Foundation (EFF) tarafından Flock Safety şirketinin otomatik plaka tanıma (ALPR) sistemlerindeki arama kayıtları üzerinde yapılan analiz, ABD’deki polis teşkilatlarının araçların hareketlerine ilişkin hassas verilere erişirken saçma veya saldırgan ifadeler kullandığını ortaya koydu. Örnekler arasında «LOL», «LMAO», «idk» ve «TBD» ile rastgele klavye tuşlarına basılmasıyla oluşmuş diziler yer aldı.
EFF, sorunun yalnızca kayıt alanlarında kelimelerin kötü seçilmesiyle sınırlı olmadığını; sürücülerin konum verilerini toplayan ve birden fazla kolluk kuvveti kurumu üzerinden bunlarda arama yapılmasına olanak tanıyan ağları çevreleyen denetimlerin zayıflığını gösterdiğini söylüyor. Vakıf bulgularını, kamuya açık kayıt talepleri aracılığıyla elde ettiği verilere dayanarak 14 Eylül 2026’da yayımladı.
Geniş kapsamlı veriler ve denetime dayanamayan gerekçeler
Bir vakada, Indiana eyaletindeki Goshen Police Department çalışanı 7 Mayıs 2025’te, 82.413 kameradan gelen verileri temsil eden 6.474 ALPR ağı üzerinde arama yaptı. Arama nedeni alanında ise «idk», yani «bilmiyorum» ifadesi yer alıyordu.
Kayıtlar, birden fazla eyalete dağılmış başka örnekleri de gösteriyor. Ohio eyaletindeki Barberton Police Department çalışanları «LOL» kullanarak aramalar kaydederken, Indiana eyaletindeki Lake County Sheriff’s Department çalışanları «LMAO» kullandı. Richmond ve Riverside’daki teşkilatlar «Hehe» ve «Haha» ifadelerini kaydetti. Kankakee County, San Diego County ve Goshen’daki kurumlar da «idk» ifadesini kullandı; 30’dan fazla kurum ise «daha sonra belirlenecek» anlamına gelen «TBD» ile 6.300’den fazla arama kaydetti. Priceville Police Department tek başına bu açıklamayla 1.954 arama gerçekleştirdi.
Kayıtlarda «Sexy», «idiot» ve «WEIRD KID» gibi ifadelerin yanı sıra, EFF’in materyalinde bazı harfleri gizlenen saldırgan tanımlamalar da yer aldı. Analiz ayrıca Eatonton, Atlanta, Brown County ve Moore’un da aralarında bulunduğu teşkilatların kayıtlarında «asdfga» ve «fghjkl» gibi rastgele tuşlara basılmasıyla oluşmuş görünen diziler ile daha uzun diziler tespit etti.
İzole bir olay değil
EFF bu bulguları, ALPR sistemlerinin daha geniş kapsamlı kötüye kullanım örüntüsünün bir parçası olarak değerlendiriyor. Vakıf, önceki kayıtların bu sistemlerin mevcut veya eski romantik partnerleri takip etmek, protestoları izlemek ve kürtaj hizmeti arayan bir kadının izini sürmeye çalışmak için kullanıldığını gösterdiğini söylüyor. Vakıf ayrıca, 80’den fazla kolluk kuvveti kurumunda Roman halkından kişileri hedef alan ifadelerin kullanılmasının yanı sıra okul ikameti kontrolleri, işe alım geçmişi incelemeleri, gürültü şikâyetleri ve telefon taşıyan bir motosiklet sürücüsünün izlenmesiyle bağlantılı aramaları da tespit etti.
«Ağ denetimi» kayıtlarının önemi, binlerce dış kurum tarafından gerçekleştirilebilecek işlemler de dahil olmak üzere, kurumun sistemi üzerinden yapılan aramaları belgelemelerinden kaynaklanıyor. Ancak kaydın bulunması, kurumun her işlemi incelediği veya gerekçesinin gerçek amacına uygunluğunu doğruladığı anlamına gelmiyor.
Kurumların yanıtları ve sistem arayüzündeki değişiklik
EFF’in iletişime geçtiği polis teşkilatları farklı açıklamalar sundu. Thornton Police Department, bazı aramalar sırasında sistemin belirli bir liste dayatmadığını ve daha sonra bunu yapmaya başladığını söyledi; ayrıca «driving around being weird» ifadesiyle bağlantılı aramaların kamu güvenliğiyle ilgili amaçlar taşıdığını belirtti. Richmond Police Department, ilgili çalışanların yönlendirme aldığını veya kurum içi hesap verebilirlik sürecinden geçtiğini söylerken, Corona Police Department «WEIRD KID» ifadesini kullanan çalışanların bununla ilgisi olmayan nedenlerle artık kent için çalışmadığını belirtti.
Fishers Police Department, «blah» kullanımının, bir soruşturmacının bunu bir ceza davasında kullanırken teknolojinin hızıyla ilgili sorunlar yaşadığı durumlarda gerçekleştiğini ve kendisine gelecekte «test» kullanması yönünde talimat verildiğini söyledi. Cobb County Police Department, «TBD» ifadesinin artık kabul edilebilir bir neden olmadığını ve yeni bir politikanın FLOCK’ta yapılan her arama için suç, neden ve dava numarası gerektirdiğini doğruladı. San Diego County Sheriff’s Department ise «idk» kullanılan aramaların aktif soruşturmalarla bağlantılı olduğunu ve o dönemde neden alanının program düzeyinde isteğe bağlı olduğunu söyledi; oysa Kaliforniya yasaları 2015’ten beri ALPR verilerine erişim amacının belgelenmesini zorunlu kılıyor.
Flock Safety, 2025’in sonlarında serbest metin neden alanını «trafik ihlali» veya «diğer» gibi genel kategorilerden oluşan bir listeyle değiştirdiğini duyurdu. EFF, bu değişikliğin kayıtlarda görülen saçma ifadeleri azaltabileceğini; ancak seçilen seçeneğin gerçek arama nedenine uyduğunu kanıtlamadığını ve verilere erişimi daha kolay, daha az şeffaf hale getirebileceğini düşünüyor.
Bu haber neden önemli?
Buradaki pratik mesele, göstermelik bir neden kaydetmek ile incelenebilir bir gerekçenin bulunması arasındaki farktır. ALPR sistemleri yalnızca bir araç plakasının görüntüsünü sunmaz; geniş bir kamera ağı tarafından toplanan hareket izlerinde arama yapılmasına olanak tanır. Bu verilere mahkeme kararı olmadan veya amaç bağımsız biçimde doğrulanmadan erişilebildiğinde, serbest metinli neden alanı ya da hazır liste gerçek bir güvence değil, zayıf bir idari engel haline gelir.
Bu, EFF’in meseleye ilişkin değerlendirmesidir; kayıtlarda yer alan her arama hakkında kapsamlı bir yargı kararı değildir. Bazı kurumlar belirli aramaların meşru soruşturmalarla bağlantılı olduğunu söyledi; ayrıca «TBD» gibi bir kelimenin varlığı tek başına yasal bir amacın bulunmadığını kanıtlamaz. Ancak vakfın sunduğu olgular, özellikle veri tabanları çok sayıda kuruma yayıldığında, kurumların kendilerini denetleme kapasitesi hakkında açık bir soru ortaya koyuyor.
EFF, ABD’deki mahkemeleri ve eyalet yasama organlarını uygulanabilir kısıtlamalar getirmeye çağırıyor. Bu kısıtlamalar, verilerin silinmesi için katı süreleri ve bir kişinin hareketlerini takip etmeden önce kanıta dayalı makul şüphe ile desteklenen bir mahkeme kararı şartını içermeli. Flock Safety’nin arayüzündeki değişiklik ise metne göre, kullanımın kendisinin denetim altına alındığını kanıtlamaktan çok kaydın biçimini ele alıyor.