NASA, SpaceX Crew-13 görevi sırasında Uluslararası Uzay İstasyonu'nda insan sağlığı ve performansı üzerine bir dizi çalışma gerçekleştirmeyi planlıyor. Çalışmalarda ağırlıksızlık ile kan akışı ve pıhtı oluşumu arasındaki ilişkiye yeni bir odaklanmanın yanı sıra manuel pilotluk becerileri, görme, fiziksel uygunluk ve Dünya'ya dönüş kuvvetleri test edilecek.
Görev, Avrupa Uzay Ajansı ESA ile Venous Haemostasis çalışması kapsamında iş birliğini de içeriyor. Bu çalışma, uzaydaki kan dolaşımına ilişkin daha önce yapılmış araştırma ölçümlerini ortak bir protokol kapsamında bir araya getiriyor. Kan alma işlemlerinin ve fizyolojik verilerin toplanmasının koordine edilmesi, astronotlardan alınacak örnek sayısını azaltırken mikro yerçekiminin pıhtılaşma ve kan dolaşımı üzerindeki etkisini anlamak için daha bütünleşik ölçümler sağlayacak.
Pıhtılar ve kan dolaşımındaki değişimler
Katılımcılar uçuştan önce, uçuş sırasında ve uçuş sonrasında manyetik rezonans görüntüleme, şah damarına yönelik ultrason, kan basıncı ölçümleri ve kan analizlerinden geçecek. Bulgular, astronotlar arasındaki tepki farklılıklarının nedenlerini belirlemeyi ve riske daha fazla maruz kalan mürettebat üyeleri için önleyici prosedürler geliştirmeyi amaçlıyor. Araştırmacılar ayrıca elde edilen bilgilerin uzayda ve Dünya'da pıhtıların önlenmesi ve tedavisinin iyileştirilmesine yardımcı olmasını umuyor.
Manuel pilotluk ve görme testi
Manual Piloting çalışması, astronotların mikro yerçekiminde uzun süre kaldıktan sonra zorlu iniş süreçleriyle başa çıkma becerisini test etmek için Ay'a iniş simülasyonu kullanıyor. Çalışma, farklı yerçekimi ortamları arasında geçiş sırasında duyusal sistemlerdeki, dengedeki ve hareket kontrolündeki değişimlerin etkisini inceliyor. Ayrıca iniş öncesi aktivasyon eğitiminin karar alma ve performansı iyileştirip iyileştirmediğini test ediyor.
NASA ayrıca, günlük B vitamini takviyelerinin SANS olarak bilinen uzay nöro-oküler sendromunu azaltma veya önleme kapasitesini araştıran B-Complex çalışmasını sürdürüyor. Bu durum, uzun görevler sırasında astronotun gözünün yapısını değiştirebilir. Katılımcılar görme testlerinden geçecek ve uçuş öncesinde, uçuş sırasında ve uçuş sonrasında takviyeleri alacak; takviyelerin damar işlevleri üzerindeki olası etkisi de değerlendirilecek.
Gelecekteki görevlerin tasarımı için veriler
Ek çalışmalar arasında standartlaştırılmış fizyolojik ve davranışsal veriler toplamak için Standard Measures, astronotların iniş sırasında maruz kaldığı kuvvetleri ölçmek ve yaralanmaları sınırlayan ekipman ile prosedürleri iyileştirmek için Spacecraft Occupant Risk ve istasyonda aerobik egzersiz için koşu bandı kullanan astronotların verilerini kullanmayanların verileriyle karşılaştırmak için Zero T2 yer alıyor.
Bu egzersiz karşılaştırması, özellikle uzay aracının alanının koşu bandı kullanımını sınırlayabileceği veya tamamen engelleyebileceği durumlarda Artemis görevleri ve derin uzay keşif görevleri için uygunluk planlarının oluşturulmasına yardımcı olabilir.
Bu haber neden önemli?
Crew-13 programının değeri yalnızca ek tıbbi veriler toplamakla sınırlı değil; çalışmalar, belirli sağlık ve performans sorunları ile iniş ve uzun süreli görevlerin gereklilikleri arasında doğrudan bağlantı kuruyor. NASA, sonuçların insanları Ay'a gönderme, bir Ay üssünde çalışma ve ardından Mars'a gelecekteki yolculukları gerçekleştirme çabalarını destekleyeceğini belirtiyor. Ancak kaynak, çalışmaların nihai sonuçlarını henüz sunmuyor. Ayrıca B vitaminlerinin veya pıhtı önleme prosedürlerinin etkinliği, görev sırasında ve sonrasında yapılacak ölçümlerin ortaya koyacağı sonuçlarla değerlendirilmeye devam edecek.