NISAR uydusu, NASA ile Hindistan Uzay Araştırma Örgütü ISRO’nun ortak projesi olarak, Rusya’nın Kamçatka Yarımadası’ndaki Krasheninnikov Volkanı’nın patlamasının aylar boyunca çekilen bir dizi radar görüntüsü aracılığıyla nasıl geliştiğini gösterdi. Yakındaki okyanusu 30 Temmuz 2025’te 8,8 büyüklüğünde bir depremin vurmasının, yaklaşık beş yüzyıldır ilk kez patlamaya başlayan volkanın yeniden faaliyete geçmesine katkıda bulunduğuna inanılıyor.
Uydu, fırlatma sonrası testlerini sürdürüp fiilî işletime geçerken volkanın ilk görüntüsünü 25 Aralık 2025’te çekti. O zamandan beri bölgeye yaklaşık her 12 günde bir, güneyden kuzeye ve ardından kuzeyden güneye geçerken iki kez döndü; bu da değişimlerin iki yönden ve düzenli bir tempoyla izlenmesini sağladı.
Video ne gösterdi?
Araştırmacılar, ağustos ortasına kadar çekilen 17 kareyi, daha küçük bir iç kraterin lavlarla dolmasını, ardından lavların bu krateri aşarak daha geniş bir kratere ulaşmasını ve akışın doğuya doğru yelpaze biçiminde yayılmasını gösteren hızlandırılmış bir videoda birleştirdi. Kuzeybatıya doğru başka bir akış da görülüyor; bunun görevin ilk görüntüsünün çekilmesinden önce oluştuğu tahmin ediliyor.
Görüntülerdeki her piksel yaklaşık 10 metrekarelik bir alanı, yani bir tenis kortunun yaklaşık yarısını temsil ediyor. Mikrodalgalar, çevredeki kar veya çıplak araziye kıyasla lavlardan daha yüksek oranda yansıdığı için lavlar daha açık renkte görünüyor.
Bu gözlem neden önemli?
Sonucun önemi yalnızca tek bir görüntü üretmesinde değil, ölçümlerin düzenli olmasında yatıyor. Sentetik açıklıklı radar, görünür aydınlatmaya bağlı olmadan çalışabiliyor; uydunun neredeyse küresel kapsamı da her zaman yeterli yer cihazlarının bulunmadığı uzak volkanların izlenmesine yardımcı oluyor. Görev bilim ekibinin üyesi ve Cornell University’de jeofizikçi olan Matthew Pritchard, iki yönde yüksek çözünürlüklü görüntülemenin tekrarlanmasının NISAR’ın doğal tehlikeleri izleme potansiyelini ortaya koyduğunu belirtiyor.
Teknoloji ve mevcut veriler
NISAR, L ve S bantlarında çalışan iki radar sistemine dayanıyor; bu da onu bu dalga boylarında iki radarı bir araya getiren ilk serbest uçuşlu uzay görevi yapıyor. L-bandı, bazı durumlarda ağaç örtüsünü aşarak altındaki kara yüzeyini gözlemleyebilirken, S-bandı yaprakların boyutuna bağlı olarak bitki örtüsünü gözlemlemek için tamamlayıcı özellikler sunuyor.
L-bandı radar veri ürünleri, NASA’nın sentetik açıklıklı radar verilerini barındıran ve dağıtan Alaska Satellite Facility Distributed Active Archive Center üzerinden kullanıma sunuluyor. NASA adına Caltech tarafından işletilen Jet Propulsion Laboratory JPL, projenin Amerikan bileşenine liderlik ederken ISRO, araç platformunu ve S-bandı radarını sağladı. Araç, NASA’nın uzaya gönderdiği en büyük radar reflektörü olan, 12 metre genişliğinde silindirik biçimli bir radar reflektörü taşıyor.
Bu durum, volkanların izlenmesinin seyrek ve işlenmesi zor görüntülerden, tekrarlanan ve bulut kullanımına uygun veriler biçimine geçişini gösteriyor. Bununla birlikte kaynak, görevin gözlem ve bilimsel belgeleme kapasitesini kanıtlıyor; tek başına verilerinin belirli bir tahliye kararı veya sahadaki belirli bir müdahaleyi gerçekleştirmek için fiilen kullanıldığına dair kanıt sunmuyor.