«Kelvin dalgası» olarak bilinen okyanus olayı kapsamında, bir sıcak su kütlesi Kaliforniya eyaletinin güney kıyılarına doğru ilerliyor. Araştırmacılar, etkilerinin yaklaşık üç hafta içinde San Francisco’ya ulaşmasını bekliyor. Bu gelişme, kaynağın aktardığına göre yaklaşık bin yılın en güçlüsü olması beklenen güçlü bir El Niño olayıyla eş zamanlı gerçekleşiyor ve kış boyunca fırtına, yüksek dalga ve kıyı taşkını risklerini artırıyor.
Kelvin dalgası, normalde sıcak suları Pasifik Okyanusu’nun tropikal bölgesinden Avustralya ve Güneydoğu Asya’ya doğru iten alize rüzgârlarının zayıflamasıyla oluşur. Rüzgârların yön değiştirmesi veya sakinleşmesiyle biriken sular doğuya, Güney Amerika kıyılarına doğru hareket eder ve karaya çarptığında kuzeye ve güneye ayrılır. Bu hareketin bir bölümü Amerika Birleşik Devletleri’nin batı kıyılarına ulaşır.
Batı kıyısında neler değişebilir?
Araştırmacılar, sıcak suların batı kıyısındaki deniz seviyesini 6 ila 12 inç yükseltmesini bekliyor. Bu yükselme görece geçici olup dalgayla bağlantılıdır; ancak geçen yüzyılda yaklaşık 8 inç olan uzun vadeli yükselmeye eklenerek alçak bölgelerin su basmasına daha fazla maruz kalmasına yol açar.
Dalgadan kaynaklanan etkiler kış boyunca ve sonraki yılın başlangıcına kadar sürebilir; yağışların ve kış fırtınalarının artma ihtimali vardır. Kelvin dalgası, alışılmış kıyı dalgaları gibi kırılan yüzey dalgaları oluşturmaz; bunun yerine su seviyesini yükseltir ve kıyıya ulaştıklarında fırtınaların kullanabileceği enerjiyi artırır.
Fırtınaların zamanlaması neden önemlidir?
Fırtınalar en yüksek gelgit seviyeleriyle aynı zamana denk geldiğinde hasar artar. Kaliforniya Kıyı Komisyonu Başkanı Kate Huckelbridge, bir notunda, yüksek gelgit sırasında zirveye ulaşan fırtınaların, düşük gelgit sırasındaki aynı fırtınalara kıyasla hasara yol açma ihtimalinin daha yüksek olduğunu açıkladı. Bu nedenle risk düzeyi yalnızca fırtınanın gücüne değil, fırtınanın gelgit ve deniz seviyesindeki yükselme ile aynı zamana denk gelmesine de bağlıdır.
Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresine bağlı Güneybatı Balıkçılık Bilimleri Merkezi’nde araştırmacı olan Nate Mantua, bazı etkilerin öngörülebileceğini, ancak hepsinin öngörülemeyeceğini söyledi. El Niño mevsimleri, Kuzey Pasifik’te genellikle fırtına sayısını ve dalga yüksekliğini artırır. Bu durum yüksek deniz seviyesine eklendiğinde daha fazla su basmasına ve kıyı bölgelerinin okyanus enerjisine maruz kalmasına yol açabilir.
Sınırlamalar ve izlenmesi gerekenler
Kelvin dalgaları binlerce yıldır bilinen doğal bir olgudur ve NOAA, okyanus verilerinin kaydedilmeye başlamasından bu yana bunları takip etmektedir. Ancak kaynak, mevcut tehlikeyi deniz seviyesindeki uzun vadeli yükselme ve beklenen El Niño’nun gücüyle ilişkilendiriyor. Metin, her yerel etkinin aynı ölçüde gerçekleşeceğini kanıtlamıyor; çünkü fırtınaların şiddeti ve güzergâhları ile gelgitin zamanlaması gerçek sonucu belirleyen faktörler olmaya devam ediyor.
Bu gelişmenin önemi, geniş ölçekli bir okyanus değişiminin, özellikle alçak kıyı bölgelerinde, nasıl doğrudan yerel risklere dönüşebileceğini göstermesidir. Açık soru ise geçici deniz seviyesi yükselmesinin kış mevsimindeki en güçlü fırtınalar ve yüksek gelgit ile ne ölçüde aynı zamana denk geleceğidir.