Vikipedi'nin destekleyici kuruluşu olan Wikimedia Vakfı (Wikimedia Foundation), The New York Times gazetesi ile OpenAI ve Microsoft şirketleri arasındaki devam eden yasal anlaşmazlığa dahil olarak, titiz ve dengeli bir yaklaşım benimsenmesini talep eden bir mahkeme dostu hukuki müracaat sundu.
Ana dava, gazetede yayınlanan içeriklerin yapay zeka modellerinin eğitilmesi gibi amaçlarla kullanılmasının telif hakkı yasalarının ihlali mi sayıldığı, yoksa adil kullanım (Fair Use) kavramı kapsamına mı girdiğini etrafında dönüyor. Gazete, şirketlerin içeriği üzerinde diledikleri gibi tasarruf etmelerinin engellenmesini talep ederken, teknoloji şirketleri ise genel veriler üzerinden eğitimin teknolojik gelişim için gerekli olduğunu savunuyor.
Wikimedia Vakfı ise bu iki konum arasında üçüncü bir yol önerdi. Muhtırada, adil kullanım üzerinde aşırı kısıtlamalarlamaların teknolojik inovasyonu engelleyebileceği, mutlak bir adil kullanımın tanınmasının ise mevcut ikincil kaynakların eksikliği nedeniyle bilginin zayıfladığı kapalı bir webin oluşmasına yol açabileceği konusunda uyarıda bulunuldu.
Önerilen Adil Kullanım Uygulamaları
Vakıf, alternatif pozisyonunu yapay zeka şirketleri için belirli iki duruma adil kullanım ilkesini uygulayarak belirledi:
- Orijinal kaynaklardan yeni ve farklı teknolojiler üreten büyük dil modellerinin eğitilmesine yönelik belirli senaryolar.
- Modelin çıktılarının, eğitim verileri dışındaki güvenilir bilgi tabanlarına başvurularak iyileştirilmesini sağlayan, önceki makalelerin kaynak gösterilmeden yeniden üretilmemesi şartıyla Getirme Destekli Üretim (RAG) teknolojisi.
Wikimedia Vakfı Baş Hukuk Sorumlusu Stephen LaPorte, adil kullanım ilkelerini büyük bir titizlikle uygulamayan bir kararın çıkmasının, özgür bilginin sürdürülebilirliğini tehdit edebileceğini ve açık kaynak teknolojilerinin gelişimini boğarak herkesin bilgiye erişimini olumsuz yönde etkileyebileceğini belirtti.
Bu Müdahale Ne Anlama Geliyor?
Bu adım, mahkemelerin incelediği benzer ondan fazla dava arasında yer alan ve yapay zeka geliştiricileri ile dijital içerik üreticileri arasındaki gelecekteki ilişkinin hatlarını çizecek önemli bir emsal oluşturması beklenen bu davada gelecekteki bir kararın verileceği döneme denk geliyor. Özellikle Wikipedia'nın kendisi, akıllı modellerin eğitilmesinde kullanılan en önemli ve en kaliteli veri tabanlarından biri olarak kabul ediliyor.