Amerikan Sağlık İleri Araştırma Projeleri Ajansı (ARPA-H), kalp hastalıklarının tedavisini destekleyecek aracılı bir yapay zekâ sistemi kurmayı amaçlayan bir programın ilk sözleşmelerini duyurdu. Program için dört yıl boyunca toplam 62,7 milyon dolara kadar finansman sağlanacak. Ajans, ilk yıl 33,7 milyon dolara kadar kaynak ayırmayı planlıyor.
Programın adı Agentic AI-EnableD CardioVascular CAre TransfOrmation (ADVOCATE) ve temel aşamasında tıbbi ziyaretler arasında kalp yetmezliği hastalarına yardım etmeye odaklanıyor. Sistemin uygulanmasına Tempus AI, Updoc ve Atman Health'in yanı sıra Stanford University, Duke University ve Kaiser Permanente dahil şirketler ve kurumlar katılıyor.
Sistemi kurmak ve test etmek için üç çalışma hattı
ADVOCATE çalışmaları birbiriyle bağlantılı üç ekibe ayırıyor. İlk ekip, kalp yetmezliği hastalarına sürekli destek sağlayabilen ve gerektiğinde vakaları tıbbi ekibe aktarabilen, hastalara yönelik bir sistem kuracak. Bu ekibin iki yıl içinde ruhsat almak üzere Amerikan Gıda ve İlaç Dairesine (FDA) bir başvuru dosyası sunması gerekiyor.
Stanford University liderliğindeki ikinci ekip ise hastalara yönelik sistemleri kullanıma alındıktan sonra izleyen bir denetim sistemi geliştirecek. Bu sistem hastalık türünden bağımsız olacak ve güvenli olmayan öneriler ile modelin eğitildiği veri kapsamının dışına çıkan davranışları tespit etmekle görevli olacak.
Duke University ve Kaiser Permanente'nin dahil olduğu üçüncü ekip, sistemleri gerçek bakım ortamlarında kullanıma sunacak; kırsal ve hizmetlerden yoksun topluluklara özel önem verecek. Duke, teknolojiyi Epic ve Cerner/Oracle elektronik kayıtlarını kullanan beş sağlık sistemi ve kırsal bölgede test edecek. Kaiser ise ADVOCATE ajanlarını kalp yetmezliği hastalarına yönelik Epic iş akışına entegre ederek sistemleri 21 tıp merkezinde ve 260'tan fazla klinikte kullanıma sunacak.
Bu program neden önemli?
Proje yalnızca tıbbi bir sohbet robotu oluşturmakla sınırlı değil; açıklanan hedef, hastanın durumunu algılayabilen ve belirli eylemleri bağımsız biçimde gerçekleştirebilen, ardından durum gerektirdiğinde klinik ekibi sürece dahil edebilen bir ajan geliştirmek. ARPA-H, bu yaklaşımın kalp hastalıklarının etkisini azaltmaya ve kardiyoloji uzmanlarına kolayca erişemeyen hastaları desteklemeye yardımcı olabileceğini düşünüyor. Ajans, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ilçelerin yaklaşık yarısında kardiyoloji uzmanı bulunmadığını söylüyor.
Ancak programın pratik değeri yalnızca modelin yeteneklerine değil, bu bağımsızlığın güvenli olduğunun nasıl kanıtlanacağına da bağlı olacak. Bu nedenle katılımcılar ARPA-H ile ortak değerlendirme standartları, birlikte çalışabilirlik gereklilikleri ve geri ödeme yolları geliştirecek. Johns Hopkins University'deki uygulamalı fizik laboratuvarları da teknik performansı ve klinik sonuçları değerlendirmek üzere bağımsız denetim sağlayacak.
Düzenleme ve açık kalan kısıtlamalar
ADVOCATE, FDA'nın üretken yapay zekâ bileşenleri içeren tıbbi cihazlar da dahil olmak üzere yeni yapay zekâ teknolojilerinin nasıl düzenleneceğine yönelik ilgisinin arttığı bir döneme denk geliyor. Program, doğrudan hastalara yönelik yeni bir klinik yapay zekâ türü için düzenleyici bir çerçeve geliştirmek üzere ajansla birlikte çalışacak. Duyuru, sistemin düzenleyici onay aldığını veya yaygın kullanıma hazır olduğunu henüz kanıtlamıyor; aksine ruhsat başvuru dosyasının sunulması için iki yıllık bir süre belirliyor ve güvenlik ile etkinliğin sürekli izlenmesini projenin temel unsurlarından biri haline getiriyor.