Google, güney Brezilya’daki pirinç çiftliklerinde hızlı metan emisyonu azaltımını uzun vadeli karbondioksit uzaklaştırmayla birleştiren bir iklim projesi yürütmek üzere Terradot ile ortaklık kurduğunu açıkladı. Anlaşma kapsamında Google, GWP 20 ölçütüne göre hesaplanan, 2030 yılına kadar bir milyon metrik ton metanın uzaklaştırılmasına eşdeğer miktarı ve 2040 yılına kadar bir milyon metrik ton kalıcı karbondioksit uzaklaştırmasını satın alacak.
Google, anlaşmanın şimdiye kadar duyurduğu en büyük karbon uzaklaştırma satın alımı olduğunu ve aynı tarım sistemi içinde kısa ömürlü bir iklim kirleticisinin ortadan kaldırılmasıyla uzun vadeli karbon uzaklaştırmayı bu ölçekte bir araya getiren duyurulmuş ilk proje olduğunu belirtiyor.
Proje nasıl çalışıyor?
Proje, 200 bin hektardan fazla pirinç çiftliğinde uygulanacak. Terradot, çiftçilerin alternatif ıslatma ve kurutma (Alternate Wetting and Drying veya AWD) yöntemini benimsemesine yardımcı olacak. Bu yöntem, pirinç tarlalarının sürekli su altında tutulması yerine düzenli aralıklarla boşaltılmasına dayanıyor. Metne göre bu uygulama, atmosferde karbondioksitten daha kısa süre kalan metanın emisyonlarını azaltarak daha hızlı bir iklim etkisi yaratıyor.
Aynı tarlalara doğal, öğütülmüş volkanik kayalar serpilecek. Bu kayalar zamanla çözünürken geliştirilmiş kaya ayrışması (Enhanced Rock Weathering veya ERW) teknolojisi aracılığıyla atmosferden karbondioksit uzaklaştıracak. Plan, hızlı metan azaltımının kalıcı karbon uzaklaştırma sürecinin kademeli olarak gelişmesi için yeterli zaman sağlayacağı varsayımına dayanıyor.
Bu haber neden önemli?
Projenin teknik değeri tek bir tarım teknolojisinin kullanılmasında değil, farklı zaman çizelgelerinde çalışan iki çözümün birbirine bağlanmasında yatıyor. Metan azaltımı kısa vadede sıcaklık artışını hedeflerken, karbondioksitin tutulmasının uzun vadede iklim etkisini ele alması bekleniyor. Google, bu ikisinin bir araya getirilmesinin, zaman içindeki farklı aşamalarda tek ve sınırlı kapsamlı bir önleme güvenmek yerine net bir ısınma azalması sağlayabileceğini düşünüyor.
Şirket, çiftçiler için de olası faydalardan söz ediyor; AWD yöntemi su tüketimini azaltıp girdi maliyetlerini düşürebilirken, öğütülmüş kayalar toprak sağlığının iyileştirilmesine katkıda bulunabilir. Ancak bu faydalar Google’ın proje tanımında yer alıyor ve metin, bunların boyutunu şimdiye kadar kanıtlayan operasyonel veriler veya bağımsız ölçüm sonuçları sunmuyor.
Ölçeklenebilirlik ve açıkta kalan sınırlamalar
Ortaklık, toprağının ve ikliminin uygun olması, su altında yetiştirilen pirinç tarımı sistemlerinin ayrışmayı hızlandırabilmesi ve bazalt ocaklarının tarım arazilerine yakınlığı nedeniyle güney Brezilya’yı seçti. Google, modelin önce Brezilya’daki 1,5 milyon hektarlık pirinç ekim alanına, ardından dünyanın diğer bölgelerine genişletilebileceğini belirtiyor. Şirket ayrıca AWD’nin farklı pirinç sistemlerinde metanı azaltma kapasitesini incelemek üzere araştırmaları finanse ediyor.
Ancak duyuruda fiyatlandırma, miktarların doğrulanma mekanizmaları, uygulamanın operasyonel takvimi veya gelecek on yıllar boyunca iklim etkisinin pratikte nasıl hesaplanacağı açıklanmıyor. Bu nedenle anlaşma, iklim çözümleri pazarında geniş kapsamlı ve önemli bir projeyi temsil etse de modelin dünya genelinde aynı sonuçlarla tekrarlanabilir olduğunu henüz kanıtlamıyor. Ortaklık duyurusunun kapsamı dışında değerlendirme yapabilmek için ölçüm, tarımsal performans ve çevresel performansa ilişkin bağımsız veriler hâlâ gerekli.