Isambard-AI süper bilgisayarı Bristol Üniversitesi'nde resmen hizmete girerek Birleşik Krallık'ta inşa edilen en güçlü yapay zekâ süper bilgisayar sistemi oldu. Sistem, 5.448 NVIDIA GH200 Grace Hopper Superchip çipine dayanıyor ve yapay zekâ iş yükleri için 21 eksaflop performans sunuyor. Bu da kaynakta belirtilen en güncel TOP500 listesine göre sistemi dünya genelinde on birinci sıraya yerleştiriyor.
Sistem, Birleşik Krallık Devlet Bakanı Peter Kyle'ın yanı sıra akademi, sanayi ve hükümetten liderlerin (bunlar arasında Bristol Süper Bilgisayar Merkezi Direktörü Simon McIntosh-Smith ile Hewlett Packard Enterprise'ın Sunucu İşletmesi Başkan Yardımcısı ve Genel Müdürü Neil MacDonald da bulunuyor) katıldığı Bristol Süper Bilgisayar Merkezi'nde düzenlenen bir tören sırasında tanıtıldı.
Birleşik Krallık'ın önceliklerine yönlendirilen bilgi işlem kapasitesi
Isambard-AI'nin kapasitesi, Birleşik Krallık'taki diğer en hızlı süper bilgisayarın kapasitesinin on katından fazla ve bilgi işlem kapasitesi ülkedeki diğer süper bilgisayarların toplam kapasitesini aşıyor. Kaynağa göre sistem, enerji tüketimi verimliliğinde dünya genelinde dördüncü sırada yer aldı. Bu da onu yalnızca yapay zekâ kapasitesini ölçeklendirmeye değil, yüksek performanslı altyapının işletme maliyetini azaltmaya da adanmış bir platform hâline getiriyor.
Proje, 225 milyon sterlin değerinde hükümet yatırımı aldı ve NVIDIA, HPE, Bristol Üniversitesi ile diğer kuruluşların iş birliğiyle hayata geçirildi. Hedeflenen kullanım alanları arasında yapay zekâyla ilaç keşfi, gelişmiş iklim modellemesi, malzeme bilimi ve Birleşik Krallık dillerini ve yasalarını dikkate alan büyük dil modellerinin geliştirilmesi bulunuyor.
Sistemdeki ilk projeler
- Nightingale AI: Erken teşhisi ve kişiselleştirilmiş bakımı desteklemek üzere Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Hizmeti verileriyle eğitilen, çok modlu ve egemen nitelikte bir temel sağlık modeli.
- BritLLM: Kapsayıcılığı güçlendirmek ve sağlık, eğitim ve diğer alanlarda kamu hizmetlerinin sunumunu iyileştirmek amacıyla İngilizcenin yanı sıra Galce gibi dilleri de destekleyen bir Birleşik Krallık dil modeli projesi.
- UCL Cancer Screening AI: Manyetik rezonans görüntüleri üzerinden prostat kanserini tespit etmeye yönelik, teşhisi hızlandırmayı ve tedaviyi kişiselleştirmeyi amaçlayan ölçeklenebilir bir sistem.
- EIMCRYSTAL: Liverpool Üniversitesi'nin, daha sürdürülebilir ve nadir ya da toksik girdilere daha az bağımlı endüstriyel malzemeler bulmak amacıyla 68 milyon kimyasal bileşimi taramak için yapay zekâ kullandığı proje.
- EgoAI: Bristol Üniversitesi'nin, insanların evde görevlerini yerine getirmesine yardımcı olmak üzere giyilebilir kameralar ve diğer akıllı cihazlardan alınan kayıtları analiz eden; gelecekte demans hastalarına destek sağlama potansiyeli taşıyan projesi.
Hızlı inşa ve kaynak kullanımında verimlilik
Proje çalışmaları Haziran 2024'te başladı ve 5 megavat kapasiteye sahip tam sistem Haziran 2025'te çalışmaya hazır hâle geldi. Proje ekibi, uygulama hızını işlerin paralel yürütülmesine, kritik donanımın (özellikle grafik işlem birimlerinin) erken satın alınmasına ve birkaç gün içinde sevk edilip monte edilen önceden hazırlanmış modüler veri salonlarının kullanılmasına bağlıyor. Modüler veri merkezi de 48 saat içinde kuruldu; proje ise tasarımdan işletmeye iki yıldan biraz daha kısa sürede geçti.
Isambard-AI, tek bir kabineye 440 grafik işlem biriminin yerleştirilmesine olanak tanıyan HPE'nin doğrudan sıvı soğutma sistemini kullanıyor. Buna ek olarak, su olmadan kuru çalışmanın %90'dan fazlasına izin veren hibrit soğutma kuleleri bulunuyor. Sistem tamamen karbonsuz elektrikle çalışıyor ve atık ısının yeniden kullanılmasına olanak tanıyor; enerji kullanım etkinliği göstergesi ise 1,1'in altında.
Erişimin sağlanması ve kullanımın yönetilmesi
Sisteme erişimi Birleşik Krallık Bilim, Yenilik ve Teknoloji Bakanlığı ile Birleşik Krallık Araştırma ve İnovasyon Kurumu yönetecek. Odak noktaları arasında kullanımın ulusal önceliklerle uyumlu hâle getirilmesi, daha küçük kurumlara ve girişimlere fırsat sağlanması ve araştırma ile ticari inovasyonun desteklenmesi yer alıyor. Isambard-AI'nin işletmeye alınması, Birleşik Krallık'ın yapay zekâ için ulusal altyapı oluşturma yönündeki daha geniş yaklaşımının bir parçasını oluşturuyor.