Portal Space Systems, 20 Ağustos'ta SpaceX ile ilk Supernova sınıfı uzay aracını 2028'de Falcon 9 roketiyle fırlatmak üzere sözleşme imzaladığını açıkladı. Rokette kalan kapasitenin ortak yüklerin taşınmasında kullanılması planlanıyor. Görev, Latince “güneşle hareket” anlamına gelen Motus Via Sol adını taşıyacak; Supernova aracının test edilmesi ise fırlatışın ana hedefi olacak.
Supernova, güneş termal itki sistemi kullanıyor. Portal, bu sistemin araca yüksek itki ve saniyede 6 kilometreye kadar delta-v sağladığını belirtiyor. Bu özellikler, aracın yörüngeye ulaştıktan sonra geniş kapsamlı manevralar gerçekleştirmesine olanak tanıyor. Şirket, bu kabiliyeti ikincil uyduların konuşlandırılmasında daha fazla esneklik sağlamak için de kullanmayı amaçlıyor.
Ortak yükler için ek kapasite
Portal bu alanda, fırlatma yüklerini bir araya getirip koordine eden Maverick Space Systems ile işbirliği yapıyor. Maverick, fazla kapasiteyi satacak, ikincil yükleri düzenleyecek ve bunları entegre edecek; Portal ise görevi genel olarak yönetecek ve SpaceX ile doğrudan iletişim kuracak. İki şirket mevcut kapasitenin miktarını açıklamadı, ancak görevin ESPA sınıfı uyduların yanı sıra, yük yığınının üstüne yerleştirildikleri için “cake-topper” olarak adlandırılan daha büyük uyduları da taşıyacağını belirtti.
Supernova'nın fırlatmadan sonra yörünge değiştirebilmesi, iki şirkete temel görev gerekliliklerini korurken bazı müşteriler için uygun yörüngeler seçme seçeneği sunuyor. Ancak Portal, önceliğin ortak yüklere hizmet vermeye değil, Supernova'yı test etmeye verileceğini açıkladı.
Bu düzenleme neden önemli?
Anlaşma, uydu operatörlerinin yörüngeye erişim için ortak fırlatma fırsatları bulmakta giderek daha fazla zorlandığı bir dönemde geldi. Bunun nedeni, SpaceX'in önümüzdeki yıllarda kendi ortak fırlatma programını sona erdirebileceğine ilişkin endişeler. Birkaç şirket, SpaceX'in 2028'in sonlarından veya 2029'un başlarından sonrasına yönelik ortak görevler için yeni rezervasyon kabul etmediğini söyledi.
Dolayısıyla Portal'ın fırlatışı yalnızca aracını test etmeyecek, aynı zamanda Falcon 9 roketinde yer arayan operatörler için ek bir fırsat sağlayacak. Maverick'in operasyonlardan sorumlu üst yöneticisi Vidur Kaushish, şirketin göreve yönelik optimize edilmiş bir yük yığını tasarladığını; bunun amacının ek yükler getirmek ve tüm katılımcılar için fırlatma maliyetlerini düşürmek olduğunu söyledi.
İlk göreve hazırlık
Portal, araçları için gerekli teknolojileri test etmeyi sürdürüyor. Mart ayında Mini-Nova, gelecekteki araçlar için gereken aviyonikleri test etmek üzere Momentus'a ait Vigoride-7 aracıyla barındırılan yük olarak uçtu. Portal'ın üst yöneticisi Jeff Thornburg, testlerin sorunsuz gerçekleştiğini ve şirketin daha fazla veri toplamak için testleri altı ay daha uzatmayı değerlendirdiğini söyledi.
Şirketin ilk aracı Starburst-1'in, SpaceX'in ortak Bandwagon-5 görevi kapsamında Ekim ayında fırlatılması planlanıyor. Starburst-1, ESPA uyduları arasında sınıflandırılıyor ve saniyede 1 kilometre delta-v değerine sahip. Portal, Nisan ayında 50 milyon dolar toplamıştı. Şirket ayrıca Seattle'ın banliyölerinden biri olan Washington eyaletindeki Bothell'de daha büyük bir üretim tesisine taşınıyor ve çalışan sayısının yıl sonuna kadar 80 ile 100 arasında olmasını bekliyor.
Portal, ABD ordusunun uzayda “sürekli manevra” kabiliyetlerine gösterdiği ilginin kendi yaklaşımını desteklediğini düşünüyor. Maverick ile ortaklığın uzun vadeli olması ve Falcon 9 ya da diğer araçlarla gerçekleştirilecek gelecekteki Supernova görevlerini kapsaması hedefleniyor.