Beyaz Saray, 20 Ağustos'ta, ABD'nin 2030'a kadar tesislerinden yılda en az 1.000 fırlatma ve yeniden giriş operasyonunu desteklemesini sağlamayı amaçlayan güncellenmiş ulusal uzay taşımacılığı politikasını yayımladı. Bu hedef, 2025 yılında ABD kuruluşlarına ait araçların gerçekleştirdiği 200'den biraz az fırlatmayla karşılaştırılıyor ve politikanın karşılamaya çalıştığı artışın boyutunu ortaya koyuyor.
Belge, ABD'nin çıkarlarıyla ilgili geniş bir yörünge ve hedef yelpazesine erişimi güvence altına alan uzay taşımacılığı kabiliyetlerine sahip olması gerektiğini vurguluyor. Bu yelpaze, yörünge altı uçuşlar ve çok alçak Dünya yörüngesinden Ay yüzeyine, Lagrange noktalarına ve derin uzaya kadar uzanıyor. Bu, 2013'ten bu yana ulusal politikanın ilk gözden geçirilmesi.
Odak yalnızca araçlar değil, tesisler
Temel eksen, yalnızca fırlatma araçları geliştirmek değil, altyapının fırlatma ve yeniden girişleri karşılama kapasitesini artırmak. Politika, federal fırlatma sahalarını yöneten Savunma Bakanlığı ve NASA'dan, fırlatma ve yeniden giriş tesislerini iyileştirme ve bunlara erişim imkânlarını düzenli olarak değerlendirmelerini istiyor. Buna, bazı tesislerin özel sektörle ortaklaşa geliştirilmesi ihtimali de dâhil.
Ayrıca Savunma Bakanlığı, NASA ve Ulaştırma Bakanlığı, ek fırlatma tesisleri için potansiyel alanları belirlemek veya mevcut altyapıyı geliştirmek ve iyileştirmek üzere eyalet hükûmetleri ve yerel makamlarla iş birliği yapmaya yönlendiriliyor. Belgede, yeni alanların federal fırlatma sahaları mı yoksa başka kuruluşlarca işletilen uzay limanları mı olacağı belirtilmiyor.
180 gün içinde Savunma Bakanlığı, NASA ve diğer kurumların, federal fırlatma tesislerinin kullanımının planlanmasına ilişkin standartlar oluşturması gerekiyor. Amaç, bu tesislerin hem ticari hem de hükûmet operasyonlarında daha etkin kullanılmasını sağlamak. Gerekli adımlar arasında fırlatmaların ulusal hava sahası sistemine entegrasyonunun iyileştirilmesi ve kritik fırlatma operasyonları için öncelikli hava koridorlarının tahsis edilmesi bulunuyor.
Araçların yeniden girişi için yeni alanlar
Politika, İçişleri Bakanlığı'nı diğer hükûmet kurumlarıyla iş birliği içinde, 90 gün içinde ek bir federal yeniden giriş alanı olarak kullanılabilecek federal arazileri belirlemeye çağırıyor. Bunu, güvenlik standartlarının hazırlanması ve alana ticari erişime izin verecek bir geliştirme planının oluşturulması izleyecek.
Bu adım, sektördeki şirketlerin karşılaştığı yeniden giriş alanı eksikliğini ele alıyor. Varda Space Industries, ilk yeniden giriş görevlerinde Utah Test ve Eğitim Sahası'nı kullanmakta yaşadığı zorlukların ardından sonraki görevleri için Avustralya'da ticari bir alan seçti. Diğer şirketler de ek maliyetler ve lojistik zorluklara rağmen Avustralya'ya veya okyanustan kurtarma yöntemine başvurdu.
Uygulamada ne değişiyor?
Yönergeler belirlenen takvimlere göre uygulanırsa en önemli değişiklik, ABD tesislerinin fırlatma ve yeniden giriş operasyonlarını kabul etme kapasitesinin genişletilmesi; planlama, hava sahası ve iniş ya da kurtarma alanlarıyla ilgili darboğazların azaltılması olacak. Bu durum hem ticari işletmeciler hem de hükûmet kuruluşları için önem taşıyor; çünkü politika, sıklığın artırılmasını yalnızca araçlara odaklanmak yerine ortak tesislerin kullanılmasına ve bunlara erişimin iyileştirilmesine bağlıyor.
Sanayi ve ticari hizmetlere destek
Politika, Bilim ve Teknoloji Politikaları Ofisi'ni 180 gün içinde uzay taşımacılığı sanayi tabanı için bir strateji koordine etmeye yönlendiriyor. Amaç; güçlü, rekabetçi ve dayanıklı bir sanayiyi desteklemek ve özellikle iş gücünün geliştirilmesine önem vermek. Ayrıca ABD fırlatma sanayisini desteklemek amacıyla ihracat politikalarının ve programlarının 120 gün içinde, ardından iki yılda bir gözden geçirilmesini istiyor. Bu kapsamda yabancı fırlatma hizmeti sağlayıcılarının ABD tesislerini kullanması da incelenecek.
Belge, hükûmetin yüklerini sınırlı istisnalar dışında ABD araçlarıyla fırlatması yönündeki talimatı yeniden teyit ediyor. Bu istisnalar arasında, para alışverişi olmaksızın fırlatma hizmeti sağlayan uluslararası iş birliği anlaşmaları bulunuyor. Ayrıca mümkün olduğunda ticari fırlatma hizmetlerinin kullanılmasını ve Savunma Bakanlığı ile NASA'nın bu hizmetlerin satın alınmasını koordine etmesini çağrısında bulunuyor.
Bazı maddeler Dünya yörüngesinin ötesine geçiyor. Buna göre NASA'dan ticari uzay taşımacılığını Ay yüzeyine erişim ve oradan dönüş için lojistik altyapıyı kapsayacak şekilde genişletmesi, hatta insanları Mars yüzeyine gönderip Dünya'ya geri getirmek için ticari altyapıları incelemesi isteniyor. Savunma Bakanlığı da görev mimarilerini tasarlarken uydu bakımı gibi uzay içi taşımacılık hizmetlerini değerlendirmeli ve hızlı, duyarlı ve dayanıklı fırlatma kavramlarını desteklemeli.
Politika, daha önce atılan bir dizi ABD adımının ardından geliyor. Bir yıl önce yayımlanan bir başkanlık kararnamesi, 2030'a kadar ticari fırlatmaların sıklığının önemli ölçüde artırılması çağrısında bulunmuştu. 30 Temmuz'da Federal Havacılık İdaresi, fırlatma ve uzay limanı lisanslarını 13 federal çevre yasası ve yönetmeliğinden muaf tutacak önerilen bir kural yayımladı; askıya alma süreci ağustos sonuna kadar devam ediyor. Trump yönetiminin aralık ayında yayımladığı Ulusal Uzay Politikası da yeni ve güncellenmiş tesisler, verimliliğin artırılması ve düzenleyici reform yoluyla fırlatma ve yeniden giriş sıklığının artırılmasını hedefliyordu.