ABD Beşinci Daire Temyiz Mahkemesi, Emmerich Newspapers’ın, gazete makalelerine bağlantılar yayımladığı gerekçesiyle bir derleme sitesini doğrudan telif hakkı ihlalinden sorumlu tutma girişimini reddetti. Mahkeme, kullanıcı tarayıcısını içeriğin bir kopyasını telif hakkı sahibinin sunucularından istemeye yönlendiren bir sitenin, tek başına eseri iletmediği veya kamuya sunmadığı sonucuna vardı.
Dava, Emmerich Newspapers v. Particle Media uyuşmazlığı kapsamında görülüyordu. Electronic Frontier Foundation (EFF) ile kamu yararına çalışan kuruluşlar ve ticaret birlikleri, mahkemeye gazetenin teorisini reddetmesi çağrısında bulunan bir görüş sundu. Bu teoriye göre derleme sitesi, korunan makalelere bağlantılar gösterdiğinde fiilen bu makaleleri sergilemiş olur ve bunların kopyalanması veya sergilenmesinden doğrudan sorumlu tutulabilir.
Benzer pratik sonuca götüren yeni test
ABD mahkemeleri yaklaşık yirmi yıl boyunca, izinsiz erişimden hangi tarafın sorumlu olduğunu belirlemek için “sunucu testi” olarak bilinen yaklaşımı kullandı: Doğrudan sorumluluk genellikle korunan eseri barındıran sunucuyu kontrol eden tarafa aittir; kullanıcıya veya başkalarını bu içeriğe yönlendiren siteye değil. Ancak Beşinci Daire, bu testi önceki biçimiyle benimsemeyi reddetti ve bunun yerine içeriği aktarmaktan sorumlu tarafa odaklanan bir ölçüt kullandı.
Mahkeme bu ölçütü uygulayarak, kullanıcı tarayıcısını telif hakkı sahibinin cihazlarında bulunan bir kopyayı istemeye yönlendirmenin içeriği aktarmak veya kamuya sunmakla eşdeğer olmadığına karar verdi. Mahkeme kararında şu ifadeye yer verdi: “Sonuca ulaşmak için iki farklı yol izlesek de sunucu testi ile ilan ettiğimiz test benzer bir noktada birleşmektedir: Bir site sahibi olmadığı bir eseri aktaramaz.”
Bu haber neden önemli?
Pratik sonuç, web’deki en yaygın kullanım biçimlerinden biri olan görsellere, videolara veya makalelere erişim için bağlantı paylaşma ve bağlantı gömme faaliyetleri bakımından geniş bir alanı koruyor. EFF, Emmerich’in görüşünün benimsenmesinin bağlantı gömmeyi hukuken riskli bir faaliyet hâline getireceğini ve birçok siteyi bundan kaçınmaya itebileceğini; bunun da internette fikir ve bilgi alışverişine zarar vereceğini belirtiyor.
Bu, kararın etkisine ilişkin editoryal bir değerlendirmedir ve kararın hüküm kapsamını genişletmez: Mahkeme “sunucu testi”ni bağlayıcı kural olarak korumadı; bunun yerine “İçeriği fiilen kim aktarıyor?” sorusu üzerinden benzer bir sonuca ulaştı. Bu nedenle karar, özellikle sorumluluğun analiz edilme biçimi bakımından önem taşıyor; bağlantılar veya gömme ile ilgili her türlü sorumluluğu ortadan kaldırdığı için değil.
URL’ler ve DMCA
Emmerich ayrıca URL’lerinin Dijital Milenyum Telif Hakkı Yasası (DMCA) kapsamında “telif hakkı yönetimi bilgisi” (CMI) teşkil ettiğini ve makalelerin farklı bir URL altında gösterilmesinin bu bilgileri değiştirdiğini savundu. EFF, bu yaklaşımın benimsenmesinin bağlantı kısaltma hizmetlerini kullanmak gibi basit eylemler nedeniyle kullanıcıları büyük risklerle karşı karşıya bırakabileceği ve öngörülen yasal para cezalarının her ihlal için 25.000 dolara ulaşabileceği uyarısında bulundu.
Ancak mahkeme, EFF’nin görüşüne dayanarak URL’lerin her şeyden önce içeriğin konumunu belirlemeye yarayan araçlar olduğunu ve bağlantının arkasındaki eserin niteliği hakkında mutlaka yeterli bilgi sunmadığını kabul etti. Bu nedenle bir URL’nin hak yönetimi bilgisi sayılmasından önce yüksek bir eşik belirledi. Karar, web kullanıcılarına ve sitelere önemli bir koruma sağlıyor; ancak bu korumanın sınırları ve farklı durumlara uygulanmasına ilişkin sorular her davanın somut olaylarına bağlı olmaya devam ediyor.