Amazon Web Services CEO’su Matt Garman, şirketin yeni veri merkezleri inşa etmek için gerekli izinleri almak üzere birlikte çalıştığı devlet kurumlarıyla gizlilik anlaşmalarını (NDA) kullanmayı bıraktığını açıkladı. Açıklama, Garman’ın veri merkezlerinin topluluklardaki rolünü savunduğu daha uzun bir yazıda yapıldı. Bu gelişme, söz konusu projelerin ABD içinde artan itirazlarla karşı karşıya olduğu bir dönemde yaşandı.
Gizlilik anlaşmaları en önemli anlaşmazlık noktalarından biri olarak öne çıkıyor. Çevre aktivisti Erin Brockovich, veri merkezleri konusunda kendisine yöneltilen en sık şikâyetin şeffaflıkla ilgili olduğunu söyledi. Brockovich, projelerin izinler alındıktan sonra duyurulduğu, geliştiricilerinin bölge sakinlerinin sorularına yanıt vermediği veya yerel yetkililerin toplulukları projeler hakkında bilgilendirmeden önce gizlilik anlaşmaları imzaladığı durumlara dikkat çekti.
Bu tartışmayla eş zamanlı olarak New York eyaleti, büyük veri merkezlerine yönelik izinlerde bir yıllık geçici duraklama ilan etti. Garman’a göre ABD genelinde 100’den fazla benzer duraklama değerlendiriliyor. Garman, bu tür önlemlerin kabul edilmesinin ülkenin rekabet etme kapasitesini zayıflatabileceği ve nesiller boyunca sürecek etkiler bırakabileceği uyarısında bulundu.
Çevresel etkiye ilişkin çelişkili rakamlar
Garman dört temel endişeye yanıt vermeye çalıştı: su tüketimi, yükselen elektrik fiyatları, kirlilik ve yerel faydaların bulunmaması. Amazon’un bir raporuna dayanan Garman, veri merkezlerindeki doğrudan su tüketiminin ABD’deki toplam sanayi suyu kullanımının yalnızca %0,5’ini oluşturduğunu ve bunun golf sahaları ile badem yetiştiriciliği gibi sektörlerden çok daha düşük olduğunu söyledi.
Ancak bu karşılaştırma, su üzerindeki etkinin tamamını açıklamıyor. Kaynak, Amazon’un hesaplamalarının —Nvidia’nın yeni soğutma sistemlerinin veri merkezlerindeki su kullanımını neredeyse ortadan kaldırdığı yönündeki açıklamalarına benzer şekilde— elektrik üretimi ve çip imalatıyla bağlantılı suyu kapsamayabileceğine işaret ediyor. Ayrıca teknoloji şirketlerinin su ve enerji tüketimini raporlamak için tek bir yöntem kullanmasını zorunlu kılan birleşik federal veya eyalet düzeyinde gereklilikler bulunmuyor. Bu durum, projeler arasında bağımsız karşılaştırma yapılmasını zorlaştırıyor.
Elektrik fiyatları konusunda Garman, veri merkezi sayısının fazla olduğu bazı eyaletlerde fiyatların arttığını, diğer eyaletlerde ise düştüğünü veya artış hızının yavaşladığını söyledi. Garman, artış yaşandığında bunun temel olarak elektrik şebekelerinin eski olmasına ve yeni talep gelmeden önce genişletilmemesine bağlı olduğunu belirtti. Buna karşılık bağımsız bir denetim kurumu, veri merkezlerinin ABD’nin en büyük elektrik şebekesindeki fiyatların yıllık %76 artmasının başlıca nedeni olduğunu söyledi.
Emisyonlar ve topluluklara verilen sözler
Garman, veri merkezi jeneratörlerini de savundu ve bunların neredeyse hiç çalıştırılmadığını, zamanın %99,9’unda devre dışı kaldığını söyledi. Jeneratörler çoğunlukla zorunlu bakım testleri için yılda yaklaşık 10 saat çalışıyor. Ancak endişeler yalnızca normal işletimle sınırlı değil. Yazıya göre Teksas’ta Amazon için önerilen bir veri merkezine verilen izin, tesise yılda 33 milyon ton karbondioksit salma hakkı tanıyor. Bu rakam, ABD’deki diğer tüm elektrik santrallerine izin verilenden daha yüksek.
Amazon, son üç yılda veri merkezleri bakımından önemli bir varlığa sahip olduğu Amerikan topluluklarına 1 milyar dolardan fazla katkı sunduğunu söylüyor. Ancak harcamanın büyüklüğü tek başına şeffaflık sorusuna veya yerel fayda ve zararların nasıl ölçüleceğine yanıt vermiyor.
Bu haber neden önemli?
Açıklanan adım, Amazon’un devlet kurumlarıyla çalışma politikasını değiştiriyor; ancak tek başına şirketin projelerinin daha şeffaf hâle geldiğini veya çevresel ve ekonomik etkilerinin azaldığını kanıtlamıyor. Tartışmanın ortaya koyduğu temel sorun güven açığı: Şirketler tüketim ve işletmeye ilişkin rakamlar sunarken bölge sakinleri ve araştırmacılar, çip imalatı ve elektrik üretiminden merkezin işletilmesine kadar etkinin tüm yaşam döngüsünü kapsayan, standartlaştırılmış ve doğrulanabilir veriler talep ediyor. Bu nedenle açık soru, özellikle ABD’de veri merkezlerine yönelik yeni kısıtlamalar değerlendirilmeye devam ederken, gizlilik anlaşmalarının kaldırılmasına bu iddiaların incelenmesine yetecek somut açıklamaların eşlik edip etmeyeceği.