Blanche Lincoln vakası, ABD’de tahmin piyasalarının genişlemesine eşlik eden siyasi ve hukuki dönüşümü ortaya koyuyor. Lincoln, 2010 yılında Senato üyesi ve Tarım Komitesi başkanıyken, Super Bowl, Kentucky Derby ve Masters gibi karşılaşmalarla bağlantılı sözleşmelerin gerçek bir ticari amaca hizmet etmeyen bahis faaliyetlerine dönüşebileceği konusunda uyarıda bulundu. Bugün ise şirketi Lincoln Policy Group, Kalshi için çalışıyor ve bu sözleşmelere izin verilmesi ve eyaletlerin kumar yasaları yerine federal denetime tabi tutulmaları yönünde lobi yapıyor.
Lincoln’ın şirketi, 2024’ten bu yana Kongre ve Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (CFTC) nezdindeki lobi faaliyetleri karşılığında Kalshi’den 480 bin dolar aldı. Şirket, mevcut tutumunun tahmin piyasalarının meşru finansal amaçlarla kullanılabilmesine dayandığını ve sporun reklam, giyim ve konaklama sektörleri üzerindeki etkisi nedeniyle spor sözleşmelerinin ekonomik değere sahip olabileceğini belirtiyor.
Bahislerin yasaklanması, yasanın tasarımının bir parçasıydı
Lincoln, CFTC’ye türevler ve etkinliklerle bağlantılı sözleşmeler üzerinde geniş yetkiler veren 2010 tarihli Dodd–Frank Yasası’nın yedinci bölümünü hazırlayan isimler arasındaydı. Yasanın görüşmeleri sırasında, vadeli işlem piyasaları aracılığıyla kumarı mümkün kılmanın temel amacı olduğu sözleşmeleri yasaklama yetkisinin komisyonda bulunması gerektiğini söyledi.
Bu yetkiler daha sonra, kayıtlı kuruluşların terörizm, suikast, savaş, kumar veya eyalet ya da federal hükümet yasaları uyarınca yasa dışı faaliyetlerle ilgili sözleşmeleri listelemesini yasaklayan ve CFTC’ye sözleşmeleri inceleme konusunda takdir yetkisi veren 40.11 sayılı kurala dayanak oluşturdu. Hukuk uzmanları, komisyonun tutumunun Donald Trump’ın ikinci yönetimi sırasında değiştiğini ve kural resmen kaldırılmadan spor sözleşmelerinin büyümesine izin verildiğini söylüyor.
Kalshi federal-eyalet anlaşmazlığının merkezinde
Kalshi, spor bahis sözleşmelerini 23 Ocak 2025’te başlattı; Crypto.com ise benzer sözleşmeleri Aralık 2024’te sunmaya başladı. O zamandan bu yana birçok eyalet, spor sözleşmelerinin eyalet yasalarına tabi bahisler olduğunu ve yalnızca CFTC’nin yetki alanıyla korunan finansal türevler sayılamayacağını belirterek Kalshi ve Polymarket’a karşı dava açtı.
ABD hükümeti, aralarında New York, Minnesota, Ohio ve Kentucky’nin de bulunduğu dokuz eyalete karşı, komisyonun münhasır yetkisinin ihlal edildiği gerekçesiyle dava açtı. Buna karşılık onlarca eyalet, reşit olmayanların korunması, vergiler ve zorlayıcı kumarın etkilerinin sınırlandırılması konularına işaret ederek bu yaklaşıma itiraz etti. Temyiz mahkemeleri de birbiriyle çelişen kararlar verdi: Üçüncü Daire’deki bir karar New Jersey’nin bu sözleşmeleri düzenleme kapasitesini sınırlarken, Dokuzuncu ve Altıncı Daireler Nevada, Ohio ve Tennessee’nin kumar yasalarını uygulamasına izin verdi.
Bu anlaşmazlık tahmin piyasaları için neden önemli?
Anlaşmazlık yalnızca spor bahisleriyle sınırlı değil. Sözleşmeler; seçim sonuçlarını, kişilerin televizyon programlarında görünmesini, Yüksek Mahkeme kararlarını, halk sağlığı verilerini ve video oyunu çıkış tarihlerini de kapsayacak şekilde genişledi. CFTC, kendi nezdinde kayıtlı tahmin piyasalarındaki işlem hacminin 2025 boyunca 25 milyar doları aştığını, piyasalardan birinde günlük listelenen sözleşmelerin ortalama sayısının ise Nisan 2025’te yaklaşık 1.600 iken Nisan 2026’da 162 bine yükseldiğini belirtiyor.
Bu genişleme, korunma veya tahmin amacıyla kullanılan bir finansal sözleşmeyle eğlence amaçlı bir bahis arasındaki ayrımı zorlaştırıyor. Ayrıca çıkar çatışmaları, içeriden edinilen bilgilere dayanarak işlem yapılması ve platformlar yerel denetimin ötesine geçtiğinde tüketicinin korunmasının sınırları konusunda sorular doğuruyor.
Henüz ne karara bağlanmadı?
Davalar iki soru etrafında şekilleniyor: Spor sözleşmeleri Dodd–Frank Yasası’ndaki tanım kapsamında “swap” sayılır mı ve bu durum CFTC’ye eyaletlerin kendi kumar yasalarını uygulamasını engelleme yetkisi verir mi? New Jersey, temyiz daireleri arasındaki anlaşmazlığı ABD Yüksek Mahkemesi’nin çözmesini talep ederken, 39 eyalet ve Columbia Bölgesi mahkemenin davayı incelemesini destekleyen bir görüş sundu.
Lincoln’ın tutumu ise ticari amacı bulunmayan spor sözleşmelerinin yasaklanması çağrısından, CFTC’nin sözleşmelerin değerini belirleme işini piyasalara bırakması talebine dönüştü. Terör eylemleri, suikastlar veya askeri operasyonlarla doğrudan bağlantılı sözleşmeler gibi bazı sözleşmelerin yasaklanmasını hâlâ destekliyor. Ancak tutumundaki değişim, tahmin piyasalarının yeni finansal araçlar mı yoksa yerel düzenlemeleri aşmaya çalışan kumar platformları mı olduğu konusundaki daha geniş tartışmanın bir parçası olmaya devam ediyor.