Microsoft, Grace işlemcisi, Blackwell grafik birimi ve birleşik bellek üzerine kurulu NVIDIA RTX Spark N1X platformuna dayanan Surface Laptop Ultra’nın geliştirme, yapay zekâ ve oyun görevlerini tek bir cihazda bir araya getirebilmesine güveniyor. Ars Technica’nın incelemesi, bu iddianın donanım açısından açıkça başarılı olduğunu, ancak henüz platforma yetişememiş yazılımlarla karşılaştığını gösteriyor.
Cihazın başlangıç fiyatı 2.599,99 dolar; işlemci ve belleğe bağlı olarak fiyat 5.899 dolara kadar çıkıyor. Temel sürüm, 24 GB kapasiteli LPDDR5x birleşik bellek ve Windows 11 Home ile gelirken üst düzey sürümlerde Windows 11 Pro kullanılıyor. Test edilen sürüm ise 64 GB bellek ve 1 TB SSD depolama ile donatılmıştı ve fiyatı 4.299,99 dolardı.
Oyunları ve yapay zekâyı bir araya getiren donanım
Cihazda 15 inç boyutunda, 3270×2180 çözünürlüklü, dokunmatik bir mini-LED ekran bulunuyor. Ekranın yenileme hızı 120 Hz’e, maksimum parlaklığı ise 2.000 nit’e kadar çıkıyor. Test, doğrudan aydınlatmada parlak yüzeyin yansımalara neden olabileceğini belirtmekle birlikte renk kalitesini, siyah seviyelerini ve görüş açılarını övdü.
Asıl önemli unsur, yapay zekâya özel bir NPU’ya dayanmayan RTX Spark N1X platformu; bunun yerine birleşik bellek ile Blackwell grafik birimini kullanıyor. Cihaz, yaklaşık 43 GB bellek gerektirmesine rağmen Ollama üzerinden 70 milyar parametreli Llama 3.3 modelini saniyede 6,26 token hızında çalıştırdı. İncelemeci, bu büyüklükteki bir modeli dizüstü bilgisayarda çalıştırmayı dikkat çekici bir başarı olarak değerlendiriyor; test sırasında fanlar da neredeyse maksimum hızlarına ulaştı.
Görüntü oluşturma testinde Stable Diffusion v1.4, grafik NvTensorRT yolu kullanıldığında yaklaşık üç ila dört saniyede bir görüntü üretti. Cihaz oyunlarda da güçlü bir performans sergiledi; Gears of War: E-Day, DLSS ve ışın izleme desteğiyle ARM mimarisinde çalıştı. Ancak ilk çalıştırmada gölgelendirici dosyalarının oluşturulması dört veya beş dakika sürdü.
Deneyimi pratikte sınırlayan nedir?
Testler, temel sorunun donanımın kapasitesinde değil, sistem yazılımının bu kapasiteden yararlanabilmesinde olduğunu ortaya koyuyor. AI Dev Gallery’de bulunan sohbet modellerinin çoğu yalnızca merkezi işlemci üzerinden çalışırken GPU ve NPU yolları bazı görüntü oluşturma modelleriyle yerleşik modeller için sınırlı kalıyor. Uygulama ayrıca test sırasında iki kez dondu ve ardından çöktü.
Phi Silica’yı doğrudan çalıştırmak da mümkün olmadı; bunun için geliştirici kaydı yapılması ve bir uygulama kimliği oluşturulması gerekiyor. Microsoft’un önerdiği CUDA yolu ise Windows ARM64 ile uyumlu onnxruntime-gpu paketinde ortaya çıkan bir sorun nedeniyle başarısız oldu. Test, nedenin paketlerdeki, yazılım ortamındaki veya ayarlardaki bir eksiklik olup olmadığını kesinleştirmiyor; ancak yerel yapay zekâ deneyiminin cihazın özelliklerinin ima ettiği kadar basit biçimde hazır olmadığını kanıtlıyor.
HandBrake testinde de aynı durum tekrarlandı. Video kod çözme işlemi Media Foundation üzerinden başarıyla gerçekleşti, ancak kodlama için NVENC ve NVIDIA HEVC seçenekleri kullanılamadı; bunun sonucunda görevi merkezi işlemci üstlendi.
Uyumluluk, güç ve ertelenen özellikler
Microsoft, Game Pass kütüphanesinin %85’inin ARM üzerinde çalıştırılabildiğini söylüyor; ancak bazı uygulamalar ve oyunlar yerel ARM sürümleri yerine Prism emülatörü üzerinden çalışıyor. Çekirdek düzeyinde hile önleme sistemleri kullanan çok oyunculu oyunlarda sorunlar görülebilir. Nitekim Gears of War: E-Day testi sırasında Easy Anti-Cheat ile ilişkili bir uyarı görüntülendi.
Cihaz Copilot+ sertifikası alacak, ancak Microsoft tam yazılım desteğinin 2026’nın sonlarında veya 2027’nin başlarında gelmesini bekliyor. Recall, Click to Do ve yeni arama çubuğu gibi özellikler çıkışta kullanılamayacak. Copilot düğmesi ise şu anda bulut tabanlı yapay zekâ hizmetleri için M365 Copilot penceresini açıyor.
Bilimsel olmayan bir pil testinde cihaz, üç saatlik çeşitli kullanımdan sonra %66 şarj seviyesini korudu. Ancak GPU üzerinde yoğun yapay zekâ iş yüklerinin çalıştırılması, son 30 dakika içinde daha hızlı pil tüketimine yol açtı. USB-C üzerinden manyetik şarj, cihazın kablonun çekilmesiyle yerinden sürüklenmesine karşı pratik bir koruma sağlıyor; ancak tek başına fiyatı haklı çıkarmaya yetecek bir özellik değil.
Bu test neden önemli?
Surface Laptop Ultra, ARM ile yüksek grafik ve hesaplama performansını tek bir dizüstü bilgisayarda birleştirmenin mümkün olduğuna dair ilk ikna edici göstergelerden birini sunuyor. Ancak bu tür cihazların başarısının yalnızca GPU çekirdeği sayısına veya bellek kapasitesine bağlı olmadığını da gösteriyor; sürücüler, model çalıştırma yolları, uygulama uyumluluğu ve profesyonel araç desteği belirleyici faktörler.
İncelemenin editoryal sonucu, cihazın özellikle bir CUDA geliştiricisi veya yüksek taşınabilirlikle büyük yerel modelleri test etmek isteyen bir kullanıcı için uygun olduğu yönünde; ancak bunun için yüksek fiyatın ve mevcut kısıtlamaların kabul edilmesi gerekiyor. Tüm iş, oyun ve yapay zekâ görevleri için kullanıma hazır ve istikrarlı bir bilgisayar arayanların ise yazılımlar olgunlaşana ve duyurulan Copilot+ desteği gelene kadar beklemesi mantıklı olabilir.