Çinli ticari roket fırlatma şirketi Landspace, Zhuque-3 roketinin kurtarılmış ilk aşamasının yeniden fırlatılmasını altı ay içinde test etmeyi hedefliyor. Aşama, 18 Ağustos 2026 tarihinde ilk kez başarıyla dikey iniş gerçekleştirdi.
Plan, roketin ikinci uçuşundan birkaç saat sonra Çin finans medyası STAR Market Daily tarafından aktarılan açıklamalarda şirketin bir temsilcisi tarafından dile getirildi. Uçuşta Honghu-03 uydusu yörüngeye yerleştirildi ve ilk aşama, fırlatma sahası Jiuquan’dan yaklaşık 390 kilometre uzaklıktaki Gansu eyaletinin Minqin ilçesinde bulunan bir kurtarma alanına geri getirildi.
Çin roketlerinin kurtarılmasında yeni bir başarı
Bu iniş, Landspace’i SpaceX ve Blue Origin’in ardından yörünge sınıfı bir roket güçlendiricisini iniş ayakları üzerine indirmeyi başaran dünyadaki üçüncü kuruluş yaptı. Şirket ayrıca bir roket güçlendiricisini karada kurtaran ilk Çinli şirket oldu.
Bu gelişme, temmuz ayında gerçekleştirilen Çin’in ilk yörünge güçlendiricisi kurtarma operasyonunun ardından geldi. O operasyonda devlete ait Long March 10B roketinin bir aşaması, denizde ağla donatılmış bir gemi kullanılarak yakalanmıştı. Sekiz buçuk ay önce gerçekleştirilen Zhuque-3’ün ilk uçuşundaki ilk aşamayı kurtarma girişimi ise roketin yörüngeye ulaşmasına rağmen motor destekli inişin son aşamalarında başarısız olmuştu.
İlk iniş girişiminin ardından teknik değişiklikler
Landspace, önceki girişimin ardından tasarımda çeşitli değişiklikler yaptı. Değişiklikler arasında, sistemi basitleştirmek ve güvenilirliğini artırmak amacıyla iniş manevrası sırasında kullanılan motorların sayısının azaltılması ve aşamadaki otonom güvenlik kontrol sistemine “beklenen iniş noktasını” belirleme işlevinin eklenmesi yer aldı. Şirket ayrıca atmosfere giriş sırasında oluşan yoğun ısıyla ve buna eşlik eden yapısal yüklerle başa çıkmak için termal koruma sistemini geliştirdi.
Yörünge bilişimi için yük
İkinci uçuş, Honghu-03 uydusuyla eş zamanlı olarak China Mobile için Space-Based Intelligent Computing Payload 1.0 adlı ikincil bir teknoloji gösterimini de taşıdı. Yük, Çin Bilimler Akademisi’ne bağlı Bilgisayar Teknolojileri Enstitüsü ile Landspace’e bağlı ve uydu üretiminde uzmanlaşmış Hongqing Technology tarafından ortaklaşa geliştirildi.
Yük, yerli kaynaklı, uydular için tasarlanmış hafif bir ağ çekirdeğinin yanı sıra uydu üzerinde çalışan “ajan” yazılımlarını işletiyor. Bu görev, China Mobile’ın yörüngede dağıtık uç bilişimi hedefleyen ilk yükünü temsil ediyor. Bu yönelim kapsamında ADA Space ile Orbital Chenguang’ın Three-Body takımyıldızı gibi projeler de bulunuyor.
Pratikte ne değişiyor?
İnişin başarılı olması, Landspace’in kurtarılan aşamayla tekrarlı ticari operasyona ulaştığı anlamına gelmiyor. Aşamanın altı ay içinde yeniden fırlatılması, tasarımın kurtarılmaya ve ardından yeniden hizmete dönmeye dayanma kapasitesini doğrulamak açısından önemli bir test olacak. Şirket, tasarımına göre Zhuque-3’ün ilk aşamasını en az 20 kez kullanmayı hedefliyor; ancak Falcon 9 roketinin ulaştığı fırlatma oranlarına yaklaşmadan önce uzun bir çalışma dönemi öngörüyor.
Landspace, CASC ve aralarında Space Pioneer, Galactic Energy, Deep Blue Aerospace, Orienspace, CAS Space ve iSpace’in bulunduğu diğer bazı Çinli şirketlerle birlikte yeniden kullanılabilir roket teknolojileri üzerinde çalışıyor. Buna Astronstone ve Cosmoleap gibi daha yeni şirketler de ekleniyor.