J-HRTI Kanto Data Factory tesisi, Japonya'nın Çiba prefektörlüğündeki Narashino kentinde, işletmecisinin yerel özel şirketler tarafından işletilen fiziksel yapay zekâ ve robotlar için Japonya'nın ilk veri fabrikası olarak tanımladığı tesisi faaliyete geçirdi. Tesiste şu anda 35 insansı robot bulunuyor ve toplanan veriler katılımcı şirketler arasında ortak olarak kullanılıyor.
Tesis, fiziksel yapay zekânın gerçek dünyadaki görevleri otomatikleştirmesine yönelik beklentilerin arttığı bir dönemde faaliyete geçti. Habere göre Japon hükümeti bu alanı stratejik alanlar arasına aldı ve 2040 mali yılına kadar kamu ve özel sektörün toplam 10,5 trilyon yen yatırım yapması öngörülüyor. Ulusal Nüfus ve Sosyal Güvenlik Araştırma Enstitüsü'nün tahminleri de Japonya'da çalışma çağındaki nüfusun 2020'deki 75,09 milyondan 2040'ta 62,13 milyona düşeceğine işaret ediyor.
Eğitim verileri nasıl üretiliyor?
Tesis; robotların çalıştırıldığı bir alan, görüntülenen kliplere açıklama eklenen bir alan ve katılımcı şirketlerin ortamlarının test edildiği bir alandan oluşuyor, ancak son alan ziyaretçilere açılmadı. Operatörler robotları sanal gerçeklik gözlükleri ve kontrol üniteleri kullanarak uzaktan kontrol ediyor. Robotlar ise oyuncak bebekleri veya gıda örneklerini taşımak, ürünleri kutulardan çıkarmak ve kepçe kullanarak reçine granüllerini dökmek gibi tekrarlanan görevleri yerine getiriyor.
Robotun başına ve bileklerine yerleştirilen üç kamera hareketin ayrıntılarını kaydediyor. Ardından klipler zaman aralıklarına bölünüyor ve sol kolu kullanarak bir nesneyi çekmek gibi hareket açıklamaları ekleniyor. Süreç yalnızca başarılı denemelerin kaydedilmesiyle sınırlı değil; robotun toparlanabildiği başarısızlıklar da etiketleniyor. Örneğin robotun kutunun içindeki bir nesneyi düşürüp yeniden alması bu kapsama giriyor. Nesnenin kurtarılamadığı ya da durumun operatör hatası veya kamera arızasından kaynaklandığı durumlar ise hariç tutuluyor.
Veriden modele, ardından sahaya
Arındırılmış veriler modellerin geliştirilmesi ve gerçek robotlar üzerinde test edilmesi için kullanılıyor. Ardından saha çalışmasından elde edilen veriler modeli güncellemek üzere tesise geri gönderiliyor. Açıklanan plana göre proje, 2026 mali yılında taşıma gibi basit görevlerin uygulanmasını, 2027 mali yılında Japonya genelinde on tesise genişlemeyi ve 2028 mali yılında sektöre göre uzmanlaşmış modeller sunmayı hedefliyor.
Konsorsiyum, aralarında Tsumura, DMS, Fuyo General Lease ve Yamazen'in de bulunduğu beş şirketten oluşuyor; beşinci şirketin adı açıklanmadı. INSOL-HIGH genel sekreterlik görevini üstleniyor. Katılım modelinin gerekçeleri arasında verilerin ve ekipman maliyetlerinin paylaşılması ile görevlerin gerçek çalışma alanlarının ihtiyaçlarından yola çıkılarak tasarlanması yer alıyor.
Ölçeği büyümeyi ne sınırlıyor?
Faaliyetler 26 Ağustos 2026'da başladı. Mart ayında açıklanan planda ise 50'ye kadar robot barındırabilen bir tesisten söz edilmişti. Ancak binanın kısıtlamaları uygun robot sayısını yaklaşık 35 veya 40'a düşürdü. Tesisin alanı yaklaşık 1.400 metrekare ve güvenlik gerekçeleriyle ayrıntılı adresi açıklanmadı. Tesiste ağırlıklı olarak AgiBot'un G1 robotları kullanılıyor; beş parmaklı ele sahip G2 modeli de kademeli olarak kullanıma alınıyor.
Editoryal değerlendirme: Projenin önemi yalnızca robot sayısında değil, motor becerilere ilişkin veri toplama sürecini farklı sanayi şirketleri arasında ortak bir altyapıya dönüştürme girişiminde yatıyor. Bu modelin başarısı, gerçek kullanımdan geri dönen verilerin miktarına ve ortak verilerin her yeni görev için yeniden eğitim ihtiyacını azaltma kapasitesine bağlı olacak. Hizmetin küçük ve orta ölçekli işletmelere ulaşıp ulaşamayacağı ise hâlâ belirsiz. Birinci şahıs bakış açısından veri toplama araçlarının ödünç verilmesi veya robotun uç noktasının kontrol edilmesi fikri hâlâ inceleniyor ve nihai kullanım ücretleri de belirlenmedi.