Texas eyaletindeki Fort Worth banliyösü North Richland Hills şehri, Texas Tribune tarafından yayımlanan ve Ars Technica'nın aktardığı bir habere göre, polisin Flock sistemini kullanımına ilişkin kayıtların talep edilmesi için işlem yapmadan önce 2,3 milyon dolar ödenmesini istedi. Talep, plakaları otomatik olarak okuyan kamera ağındaki hatalar, kötüye kullanım ve etkinlik hakkında bilgiler içeriyor.
Yetkililer, tahminlerini yaklaşık bir terabaytlık iletişimin incelenmesinin saatte 15 dolar ücret üzerinden yaklaşık 14 yıllık çalışma gerektireceğini söyleyerek gerekçelendirdi. Texas Privacy Coalition adına takma ad kullanarak talepte bulunan Phil Mynona, ücretlerin “saçma” olduğunu ve pratikte kamu kayıtları taleplerini caydırmak amacı taşıdığını değerlendirdi.
Bilgiye erişimin maliyeti tutarsız
Mynona, ABD'de 200'den fazla kolluk kuvvetinden benzer kayıtlar talep ettiğini, ancak ücretlerin hesaplanma biçiminde büyük farklılıklarla karşılaştığını söyledi. Bazı şehirler 400 binden fazla sayfayı ücretsiz teslim ederken, diğer kurumlar 5 bin dolar talep etti. Texas Tribune ayrıca Houston'daki KPRC kanalının Flock kullanımıyla bağlantılı kayıtları almak için 121 bin dolara ulaşan bir tahmin aldığını aktardı.
Bu kayıtlar pratik açıdan önem taşıyor; çünkü daha önceki açıklama talepleri denetimlerin, soruşturmaların ve tutuklamaların başlatılmasına yardımcı oldu ve bazı kurumları kamera kurulumlarını yeniden değerlendirmeye yöneltti. Rapora göre Teksas'ta eski polis memuru Zachary Anthony Klein'ın Flock kameralarını kötüye kullandığı ortaya çıktı. Klein, resmî bilgileri kötüye kullanmayla ilgili 100 ağır suç isnadını kabul etti. Davanın yayılmasının ardından eyalet valisi Greg Abbott, Flock finansmanını durdurdu ve bununla bağlantılı izinlerin verilmesini askıya aldı.
Mahkeme kararı aramanın meşruiyetini sınamaya tabi tutuyor
Flock, otomatik plaka okuyucularını kamu güvenliği araçları olarak savunuyor. Ayrıca çeşitli davalarda mahkemeler, polisin veri tabanlarına erişiminin ABD Anayasası'nın Dördüncü Değişikliği ile uyumlu olabileceğine karar verdi. Ancak Oklahoma'daki federal yargıç Sara Hill, kısa süre önce bir kadının araç plakasının Kaliforniya'ya ait olması nedeniyle Flock veri tabanında arama yapılmasının anayasaya aykırı bir arama olduğu sonucuna vardı.
Hill, Flock ağını “rastgele kitlesel gözetim” biçimi olarak nitelendirdi ve geniş kapsamlı niteliğinin arama emri alınmasını gerektirebileceğini belirtti. Karar bağlayıcı bir içtihat oluşturmuyor. Flock ise kararın istisnai bir durum olduğunu, temyize gideceğini ve kararın bozulmasını beklediğini söyledi. Buna rağmen karar, Flock aramalarını olası bir anayasa ihlaliyle ilişkilendiren ilk kararlardan biri olması nedeniyle önemli bir yargısal gösterge olmayı sürdürüyor.
Kamuoyu için bilinmeyenler neler?
Kamu kayıtları talepleri, Flock'un sunduğu isteğe bağlı şeffaflık portallarıyla birlikte, kamera ve taranan araç sayılarını ve polisin gerçekleştirdiği aramaları öğrenme imkânı sağlıyor. Ancak katılım sınırlı: Teksas'ta sistemi kullanan yüzlerce kurum arasından 59 kurum şeffaflık portalı kullanıyor ve yalnızca 16 kurum verileri kamuya açıklıyor.
Gözetim karşıtı gruplar, şeffaflığın olmamasının kameraların konumlarını, kayıtlara erişen kurumları, aramaların sıklığını ve verilerin ne kadar süreyle saklandığını öğrenmeyi zorlaştırdığını söylüyor. Institute for Justice avukatı Michael Soyfer ayrıca denetim eksikliğinin “şüpheli” hareket kalıplarına dayalı uyarıların otomatikleştirilmesine izin verebileceğine, bunun da yanlış şüphelere veya hatalı gözaltılara yol açabileceğine dikkat çekti.
Editoryal değerlendirme: Buradaki gelişme yeni bir kameranın ortaya çıkması değil, yaygın bir gözetim altyapısının denetlenmesinin zorlaşmasıdır. Yüksek ücretler ve bilgi açıklamayı reddetme, gazetecilerin ve araştırmacıların kötüye kullanımı ortaya çıkarma kapasitesini sınırlayabilir; mahkeme kararının hukuki etkisi ise hâlâ sınırlıdır. Açık sorular, arama emirlerinin zorunlu tutulması, yerel kurumların şeffaflığı ve verilerin yapay zekâyla işlenmesine yönelik denetimlerle bağlantılı olmaya devam ediyor; kaynak, bu konuların henüz çözüme kavuşturulduğuna dair kanıt sunmuyor.