NASA, alçak Dünya yörüngesindeki çalışmayan uzay nesnelerini inceleme teknolojilerini test etmek üzere SSPICY görevini başlattı. Bu adım, uydular ve roket cisimleri hakkında daha iyi bilgi edinmeyi ve bunların yörünge enkazı kaynağına dönüşme ihtimalini değerlendirmeyi amaçlıyor. Görev, 1 Ekim’de Kaliforniya’daki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden, NASA’nın desteği ve Starfish Space şirketinin yönetimiyle fırlatıldı.
Görevde, yaklaşık bir çamaşır makinesi büyüklüğünde küçük bir uzay aracı olan Otter 24C kullanılıyor. Araç, çalışmayı bırakmış, ABD yapımı en fazla dört uzay nesnesine yaklaşacak. Yaklaşma ve inceleme operasyonlarının 2027’nin başlarında başlaması planlanıyor. Araç, her nesneden yüzlerce yarda uzaklıkta çalışacak ve yer kontrol birimlerinden gelen komutlara sınırlı ölçüde dayanacak.
Seyrüsefer ve inceleme teknolojileri
Otter, hedeflere yaklaşırken anlık seyrüsefer kararları almak için otonom yönlendirme ve kontrol yazılımlarını, bilgisayarlı görüyü ve sensörleri bir arada kullanacak. İnceleme operasyonları sırasında araç, her nesnenin dönme hızını, yönünü ve yüzey durumunu ölçecek. Bu bilgiler, daha sonra gerçekleştirilecek servis veya kaldırma görevlerinden önce etkin olmayan nesnelerin durumunun değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Araç, hedefler arasında hareket etmek için elektrikli itki sisteminin yanı sıra, farklı yörüngeler arasında hassas manevralar yapılmasını sağlayacak itki motorlarının yönlendirilmesini test eden hareketli bir robotik kol da kullanacak. NASA, görevin bu teknolojilerin entegre bir sistem olarak birlikte test edildiği ilk görev olduğunu belirtiyor.
Pratikte ne değişiyor?
SSPICY, uydulara dokunmayı veya kenetlenmeyi amaçlamıyor. Bunun yerine, iç sistemlerine nesneyi yönlendirmek veya nesneyle iletişim kurmak için güvenilemeyen cisimlere küçük bir uzay aracının güvenli biçimde yaklaşabilmesini ve bu cisimler hakkında veri toplayabilmesini kanıtlamaya odaklanıyor. Bu durum, görevi gelecekte yörüngedeki cisimlerin onarılmasını veya servis edilmesini ve muhtemelen güvenli biçimde bertaraf edilmek üzere atmosfere çekilmesini içerebilecek operasyonlar için erken bir teknoloji testi haline getiriyor.
Testin önemi, birden fazla unsuru tek bir görev kapsamında birleştirmesinde yatıyor: otonom seyrüsefer, bilgisayarlı görü, elektrikli itki ve itki yönünün hassas kontrolü. Ancak kaynak henüz operasyonel sonuçlar açıklamıyor. Sistemin dönme hızlarındaki farklılıklarla, yüzey durumlarıyla ve hedeflerin gerçek koşullarıyla başa çıkma kapasitesi de 2027’de incelemeler gerçekleştirilirken netleşecek noktalar arasında yer alacak.
Katılan kuruluşlar ve finansman
Otter 24C’yi Starfish Space geliştirdi ve görev sırasında işletiyor. NASA, görevi Araştırma ve Teknoloji Görev Müdürlüğü’ne bağlı Küçük Uzay Aracı ve Dağıtık Sistemler Programı üzerinden finanse ediyor ve yönetiyor. Küçük İşletme Yenilik Araştırmaları ve Küçük İşletmelere Teknoloji Transferi Programı (SBIR/STTR) ise aracın temel teknolojilerinin ve yeteneklerinin erken geliştirilmesinin finansmanına yardımcı oldu.
Görev, Dünya’ya yakın çevrenin izlenmesine yönelik artan ihtiyacın yaşandığı bir dönemde gerçekleştiriliyor. Zira çalışmayan uydular ve roket cisimleri parçalanabilir veya başka cisimlerle çarpışabilir ve büyük parçalardan küçük parçacıklara kadar değişen enkazlar oluşturabilir. SSPICY soruna nihai bir çözüm sunmuyor; ancak inceleme, servis ve kaldırma faaliyetlerini gelecekte daha bağımsız hale getirmek için gereken temel bileşenleri test ediyor.