Axiom Space, şirketin CEO'su Jonathan Cirtain'in Antalya, Türkiye'de düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi sırasında yaptığı açıklamaya göre, ticari uzay istasyonunun iki modülünü 2028 ve 2029 yıllarında fırlatmayı planlıyor. Cirtain, iki modülün üretiminin tamamlanma aşamasına ulaştığını ve istasyonun Uluslararası Uzay İstasyonu hizmetten çıkarılmadan önce yörüngede faaliyete geçeceğini açıkladı. Bu tarihin 2030'dan önce olması beklenmiyor.
Plan, uzay sektörünün Uluslararası Uzay İstasyonu'na dayalı yapıdan alçak Dünya yörüngesindeki ticari hizmetlere geçişe hazırlandığı bir dönemde gündeme geliyor. Cirtain, Axiom Space'in istasyonunu inşa etmek için kendi finansmanını kullandığını, NASA'nın ise Uluslararası Uzay İstasyonu'nun bazı işlevlerinin yerini alacak hizmetlerin sağlanması yönünde bir talep göndermesini beklediğini söyledi.
Bu gelişme neden önemli?
Açıklanan hedef yalnızca yörüngede konaklama alanı sağlamak veya deneyler gerçekleştirmekle sınırlı değil; aynı zamanda Dünya'da gerçekleştirilmesi zor olabilecek ürün ve süreçlerin geliştirilmesinde mikro yerçekiminden yararlanılmasıyla da ilişkili. Cirtain, lösemi tedavisiyle bağlantılı araştırmalara atıfta bulunarak bazı ilaçların ve ilaç kristallerinin uzayda üretildiğinde daha iyi özellikler gösterebileceğini söyledi. Ancak kaynak, ilacın adı veya belirli ticari ya da klinik sonuçlar hakkında ayrıntı sunmadı. Bu nedenle, yalnızca bu açıklamaya dayanarak söz konusu faydalar geniş ölçekte kanıtlanmış kabul edilemez.
Axiom Space, Uluslararası Uzay İstasyonu'nun mikro yerçekiminin potansiyelini ortaya koymak için yaklaşık 25 yıl geçirdiğini ve bir sonraki aşamanın bu potansiyeli ticari üretime dönüştürmek olduğunu düşünüyor. Bu, ticari istasyonların başarısının yalnızca yörüngeye ulaşmalarına değil, tekrarlanabilir deneylere ev sahipliği yapma ve bunların sonuçlarını üretilebilir ürünlere dönüştürme kapasitelerine de bağlı olacağı anlamına geliyor.
Kalabalık yörünge operasyonel kısıtlamalar getiriyor
Cirtain, yörüngedeki ticari faaliyetlerin genişlemesini, alçak Dünya yörüngesinin artan kullanımını yönetme zorluğuyla ilişkilendirdi. Araç sayısındaki artışın çarpışma risklerini ve çarpışmadan kaçınma manevralarını azaltmak için daha gelişmiş yöntemler gerektireceğini söyleyen Cirtain, operasyonel riskleri artıracak bir yörünge doygunluğuna ulaşılması konusunda uyardı. Ayrıca Axiom Station planları ile ABD hükümetinin uzayda gerçekleştirebileceği savunma görevleri arasında ayrım yaptı, ancak yörünge enkazının araçlar işletilirken dikkate alınması gereken bir faktör olduğunu vurguladı.
Cirtain ayrıca ABD, Avrupa, Japonya ve Kanada arasında Ay'ın ve kaynaklarının keşfi konusunda jeopolitik bir rekabetten ve mikro yerçekimi ile Dünya dışındaki kaynaklardan yararlanacak daha geniş bir uzay ekonomisi kurma yarışından söz etti. Bu açıklamalar şirketin yönelimini yansıtıyor, ancak metin istasyonun tam inşa takvimi, nihai modül sayısı veya fırlatma düzenlemeleri hakkında ayrıntı içermiyor.
Türk üniversiteleriyle araştırma iş birliği
Şirket, Türkiye'deki üniversitelerle araştırma programları geliştirmek üzere «Üniversiteler İttifakı» adlı bir girişim kapsamında çalıştığını söyledi. İş birliği, araştırmacılara araştırma yüklerini tasarlama, Dünya'da gerçekleştirilen bir deneyi uzayda uygulanabilir bir deneye dönüştürme ve ardından bu deneyi istasyonda yürütme konularında yardım edilmesini içeriyor.
Cirtain'e göre, Türkiye'nin uzay ekosisteminin genişlemesi Axiom Space ile yerel sanayi arasındaki iş birliği için ek fırsatlar yaratabilir. Ancak kaynak, katılımcı üniversitelerin adlarını, deneylerin niteliğini veya bunların yörüngeye gönderilme tarihlerini belirtmedi. Bu nedenle iş birliğinin kapsamı ve pratik sonuçları için hâlâ ek bilgi gerekiyor.