Hindistan, 15 Ekim'den itibaren Unified Payments Interface (UPI) ağı üzerinden gerçekleştirilen ve değeri 2.000 rupiyi, yani yaklaşık 21 doları aşan bazı ödemeler karşılığında işletmelerden ücret almaya başlayacak. Ağı işleten National Payments Corporation of India (NPCI), tüketicilerin UPI'yi doğrudan ücret ödemeden kullanmaya devam edeceğini, yeni ücreti ise işletmelerin karşılayacağını açıkladı.
Temel ücret işlem değerinin %0,4'ü olarak belirlendi; 75.000 rupiye ulaşan veya bu tutarı aşan ödemelerde üst sınır 300 rupi olacak. 2.000 rupiyi aşmayan işlemler işletmeler için ücretsiz kalacak. Ayrıca UPI üzerinden ayda 100.000 rupiye kadar ödeme alan küçük işletmeler de muaf tutulacak.
Sektöre göre değişen ayrıntılar
Aynı oran tüm faaliyet alanlarına uygulanmayacak. Demiryolları, telekomünikasyon, sigorta ve yakıt sektörleri, 2.000 rupiyi aşan UPI işlemleri için sabit 5 rupi ücret ödeyecek. Sermaye piyasalarındaki işlemlerde ise ücret %0,02 olacak ve 300 rupi üst sınırı uygulanacak.
Karşılaştırma için NPCI'nin yayımladığı sıkça sorulan sorular bölümünde, kredi kartı kabul ücretlerinin genellikle işlem başına %1,5 ile %2,5 arasında olduğu, banka kartı ücretlerinin ise %0,9 ile sınırlandırıldığı belirtiliyor. Bununla birlikte yeni ücret, dijital ödemelerin benimsenmesini artırmak amacıyla Ocak 2020'de işletme ücretlerinin kaldırılmasından bu yana UPI'yi ücretsiz kabul etmeye alışmış işletmeler için ek bir maliyet oluşturuyor.
Bu değişiklik neden önemli?
NPCI'nin rakamları potansiyel etkinin boyutunu gösteriyor. UPI yalnızca ağustos ayında 24,51 milyar işlemi, toplam 29,9 trilyon rupi, yani yaklaşık 312 milyar dolar değerinde işlem gerçekleştirdi. NPCI, 2.000 rupiyi aşmayan ödemelerin işlem adedi bakımından işletme işlemlerinin %95'inden fazlasını oluşturduğunu belirtiyor. Bu da günlük kullanımın çoğunun ücret kapsamı dışında kalacağı, ancak yüksek değerli mal ve hizmet alımları gibi daha büyük ödemelerin etkileneceği anlamına geliyor.
NPCI, bu adımı yıllarca süren büyümenin ardından ağı mali açıdan sürdürülebilir hâle getirme ihtiyacıyla ilişkilendiriyor. Sunucu kapasitesi, dolandırıcılığın önlenmesi ve teknik destek dâhil ağın işletme maliyetinin yıllık yaklaşık 200 milyar rupi veya 2,1 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor. Gelirler, altyapı ve siber güvenlik, dolandırıcılığın önlenmesi ve müşteri hizmetlerini finanse etmek üzere UPI ekosistemindeki katılımcılar arasında dağıtılacak. NPCI ayrıca dijital ödeme altyapısını genişletmek ve küçük şehirlerde ve kırsal bölgelerde işletmelerin kabul oranını artırmak için bir fon oluşturmayı planlıyor. Fonun ayrıntıları, önümüzdeki üç ay içinde Hindistan Merkez Bankası ile iş birliği içinde belirlenecek.
Asıl sınav uygulamada olacak
Yeni kurallar işletmelerin ücreti müşterilere yansıtmasına izin vermiyor; NPCI, %0,4 oranının işletmelerin bunu karşılayabileceği kadar düşük olduğunu belirtiyor. Ancak pratik etki, işletmelerin kâr marjlarına ve büyük ödemelerdeki davranışlarına bağlı olacak. Bazı işletmeler, özellikle düşük marjlı sektörlerde, marjlarını azaltmayı veya başka ödeme yöntemlerini teşvik etmeyi seçebilir.
UPI işlemlerinin gerçekleştirilmesi için gereken altyapıya yatırım yapan Paytm, Pine Labs, PhonePe ve Razorpay gibi ödeme şirketlerinin, ücretlerin ekosistem içinde dağıtılmasından yararlanması bekleniyor. Bununla birlikte NPCI, yıllık 200 milyar rupilik maliyet tahminine nasıl ulaştığını, beklenen gelir miktarını veya gelirlerin dağıtım mekanizmasını ayrıntılı biçimde açıklamadı.
Hindistan hükümetinin eski başekonomi danışmanı Krishnamurthy Subramanian'ın görüşüne göre, UPI'nin değeri işlem maliyetiyle sınırlı olmadığı için bu sorular önemini koruyor. Subramanian, ağı nakde bağımlılığı azaltmaya ve dijital ödemelere erişimi genişletmeye yardımcı olan dijital bir kamu altyapısı olarak nitelendirdi. Bu nedenle kararın başarısı yalnızca gelirlerle değil, UPI'nin çekiciliğini zayıflatmadan veya daha büyük ödemelerdeki kullanımını yavaşlatmadan ağı finanse etme kapasitesiyle ölçülecek.