Makale, elektrik iletim hatları, enerji projeleri ve gaz boru hatları için izin süreçlerini hızlandırmayı amaçlayan BAAJA yasa tasarısını ele alıyor; ancak tasarı bazı NEPA incelemelerinin kapsamını daraltıyor ve su kalitesi konularında eyaletlerin ve kabilelerin yetkilerini sınırlıyor. Yazara göre bunun şebeke ve temiz enerji üzerindeki potansiyel etkisi, fosil yakıt projelerini kalıcılaştırma ve yerel toplulukların katılımını azaltma riskiyle dengeleniyor.
ABD Senatosu, enerji ve altyapı projelerine izin verme yöntemini yeniden şekillendirme girişimi olarak “İki Partili Amerikan Karşılanabilirlik ve İstihdam Yasası”nı (Bipartisan American Affordability and Jobs Act), kısaca BAAJA’yı ele alıyor. Tasarı henüz yasaya dönüşmedi ve ara seçimlerden önce oylamaya sunulması beklenmiyor; ayrıca tasarının kabulü hâlâ iki partiden yeterli destek almasına bağlı.
Makalenin Bloomberg’den aktardığına göre tasarı, uzun mesafeli elektrik iletim hatlarının, yenilenebilir enerji projelerinin ve gaz boru hatlarının inşasını kolaylaştırmayı hedefliyor. Metin 417 sayfadan oluşuyor; bu da kapsamının genişliğini ve etkileyebileceği çıkarların çeşitliliğini yansıtıyor. Aynı zamanda hükümlerinin çevresel hedefleri birbiriyle çelişen teknolojilere ve projelere fayda sağlayabileceği anlamına geliyor.
Şebeke ve tüketiciler için potansiyel faydalar
Tasarının destekçileri, ABD’de elektrik talebinin yaklaşık yarısını temsil eden dört bölgede izin süreçlerinde yapılacak reformun şebeke maliyetlerini 7 milyar dolar, konut elektrik faturalarını 1,1 milyar dolar ve kıtlık maliyetlerini yüzde 76 oranında azaltabileceğini tahmin eden Center for Climate and Energy Solutions raporuna dayanıyor. Rapor ayrıca, yalnızca bu bölgelerde elektrik sektörünün emisyonlarının 2035 yılında mevcut politikaların devam ettiği senaryoya kıyasla yüzde 9, yani 71 milyon ton azalacağını tahmin ediyor.
Ulusal düzeyde rapor, 2026 ile 2040 yılları arasında şebeke maliyetlerinde kümülatif olarak yaklaşık 125 milyar dolarlık, konut elektrik faturalarında ise yaklaşık 19 milyar dolarlık düşüş öngörüyor. Merkezin başkanı Nathaniel Keohane, tasarının genel olarak ekonomi, tüketiciler ve iklim açısından faydalı olabileceğini söylüyor. Grid Strategies’den Rob Gramlich de teknolojik açıdan tarafsız ifadenin, yenilenebilir enerji kullanmak isteyen veri merkezi geliştiricilerine ek seçenekler sunabileceğini düşünüyor.
Uygulamada ne değişiyor?
Aralarında Bill McKibben ile Oil Change International’dan Colin Rees’in de bulunduğu tasarı karşıtları, reformun fosil yakıt projelerini hızlandırmak ve toplulukların itiraz kapasitesini azaltmak için kullanılabileceğini eleştiriyor. Heatmap’in aktardığına göre BAAJA, Ulusal Çevre Politikası Yasası (NEPA) kapsamında incelemeye tabi “büyük federal eylemler” tanımını daraltacak. Böylece bazı federal krediler ve hibe programları, temel altyapı onarımları, jeotermal enerji testleri ve mevcut geçiş hakları içindeki bazı elektrik iletim hattı ve gaz boru hattı projelerine ilişkin izinler kapsam dışında bırakılacak.
Tasarının ayrıca Temiz Su Yasası’nın 401. maddesinde eyaletlerin ve kabilelerin yetkilerini sınırlayan değişiklikleri yasalaştırması bekleniyor. Eyaletlere ve kabilelere bir projeyi incelemeleri için en fazla bir yıl süre verilecek; aksi hâlde su kalitesi sertifikası düzenleme haklarını kaybedecekler. Eyalet veya kabile sertifikadan feragat ederse federal hükümet daha sonra su kalitesi konusunda bağımsız bir inceleme yapamayacak. Projeyi reddetmek veya projeye şartlar getirmek ise daha güçlü bir gerekçe gerektirecek; eyaletlerin hava kirliliğine veya iklim etkilerine değil, yalnızca su kalitesine dayanmasına izin verilecek.
certi.news değerlendirmesi
Asıl mesele izinleri kendi başına hızlandırmak değil, onaylama ve itiraz etme yetkisinin federal hükümet, eyaletler, kabileler ve yerel topluluklar arasında nasıl dağıtılacağıdır. Darboğazların giderilmesi şebekenin genişletilmesine, temiz enerji projelerinin ve veri merkezlerinin bağlantısına yardımcı olabilir; ancak kaynağın tanımladığı şekliyle metin, gaz projelerini de hızlandırabilir ve çevresel inceleme ile yerel katılım araçlarını zayıflatabilir.
Bu nedenle BAAJA’nın etkisi, uygulamanın ayrıntılarına ve ara seçimlerden sonraki siyasi dengeye bağlı kalıyor. Raporda yer alan maliyet ve emisyon azaltımı iddiaları da gerçekleşmiş sonuçlar değil, tahminler olmayı sürdürüyor. Çevre örgütleri ise incelemenin daraltılmasının gelecekteki kararların geri alınmasını daha zor hâle getirebileceği uyarısında bulunuyor. Tasarı Kongre tarafından yeniden ele alınırsa karşılaşacağı tartışmanın merkezinde, yalnızca izinlerin verilme hızı değil, bu ödünleşim yer alacak.